Lịch Sử Tâm Lý Ra Đời Vào Năm Nào, Lịch Sử Hình Thành Tâm Lý Học

...... ...

Bạn đang xem: Tâm lý ra đời vào năm nào

. tâm lý Học PHẬT GIÁO Thích trọng điểm Thiện Sàigòn, PL: 2542 -1998 ---o0o---

I.2. Chương 2 :

Sơ lược lịch sử dân tộc tâm lý học (Psychology)

Trước khi đi vào nghiên cứu tâm lý học, quan trọng lược qua quy trình hình thành và sự phát triển của nó, nhất là hệ thống tâm lý học phương Tây.

I.2.1 : Sự ra đời và cách tân và phát triển của tâm lý học

Tâm lý học tập (Psychology) là một ngành khoa học nghiên cứu và phân tích về con người, vị trí của nó đứng ở giữa khoa học tự nhiên và thoải mái và khoa học xã hội. Tâm lý học khảo sát, tìm hiểu các rượu cồn lực phạt sinh và sự vận hành của các hiện tượng trung ương lý. Cũng tương tự các ngành kỹ thuật khác, tư tưởng học khởi đầu từ triết học, và sau đây trải qua hàng ngàn năm tư tưởng học mới đồng ý trở thành một ngành học chuyên môn.

Khởi đầu, vào thời cổ đại, tư tưởng học gắn liền với lịch sử triết học cùng được thanh lọc qua vì nhiều quan điểm khác nhau. Plato (428-318 B.C.) đại diện cho mẫu triết học Duy tâm, nhận định rằng hiện tượng của cả tư tưởng và đồ gia dụng lý hồ hết xuất sinh từ ý niệm hoàn hảo nhất hay còn gọi là "Eros" (Tâm), đó là niềm rộn ràng vô tận từ bỏ triết học. Trái lại Democrite (460-320 B.C.) thay mặt đại diện cho mẫu triết học Duy vật, đi tìm cái nguyên hễ lực thứ nhất từ trong nhân loại tự nhiên của thiên hà vạn hữu như nước, lửa, khí..., và cho rằng diễn biến của tâm lý con người trọn vẹn tùy thuộc vào những qui qui định về sự quản lý của quả đât tự nhiên. Kế tiếp đến Aristote (384-322 B.C.), một đồ đệ sáng giá duy nhất của Plato đã phát hành một tác phẩm tâm lý học thứ nhất dưới nhan đề : "Bàn về linh hồn". Trong tác phẩm này, ông đã đề cập cho một vấn đề rất đặc biệt quan trọng về chổ chính giữa lý, đó là mối contact mật thiết giữa tâm lý và đồ gia dụng lý, tuyệt giữa tinh thần và khung hình với nhân loại sự trang bị hiện tượng(17).

Đến nửa vào đầu thế kỷ XVII, Descartes (1596-1650) dùng khái niệm "phản xạ" để cắt nghĩa và phân tích và lý giải các chuyển động tâm lý giản solo của con người, cũng như động vật. Sau đó, Locke (1632-1704) cho rằng mọi hiện tượng lạ và diễn biến tâm lý đa số phát sinh từ kinh nghiệm tri giác thông qua các giác quan. Cả Descartes và Locke mọi thuộc nhóm bốn tưởng nhị nguyên, cho rằng dòng diễn biến của tâm lý tùy ở trong vào vừa thể xác, vừa tinh thần. Với nhóm tư tưởng này, cái "Tâm lý học kinh nghiệm" (Psychological empirica) ra đời bởi các nhà tư tưởng như : J. Lov (1632-1701), Didro) (1713-1781), Honback (1723-1789) v.v...

Ở nắm kỷ sản phẩm công nghệ XVIII, lần trước tiên trong lịch sử dân tộc tâm lý học tập phương Tây lộ diện một cách xác định ngành tâm lý học qua nhà cửa "Tâm lý học tởm nghiệm" (Psychological empirica) (1732) cùng "Tâm lý học lý trí" (Psychological rationalis) (1734) của C. Wolff (1679-1754), một đơn vị triết học Ánh sáng (Enlightenment) Đức. Tuy nhiên, sống thời kỳ đầu này, tâm lý học chỉ là bộ môn của triết học, cùng được áp dụng bởi cách thức nội quan. Cho tới thế kỷ đồ vật XIX, cách thức nghiên cứu tâm lý nội quan dần dần chuyển sang thực nghiệm do phòng thí nghiệm đầu tiên của Wilhelm Wundt được ra đời tại Leipzig, năm 1897. Năm 1889, đại hội I về tư tưởng học được họp làm việc Pháp với từ đó tâm lý học được cải cách và phát triển thành một ngành khoa học chăm môn, độc lập bao gồm nhiều ngành học tập như : Tánh hạnh học (Psychologie du Comportement Behaviourism) của Watson, trung ương hình học (Psychologie de la Forme) hay tư tưởng học Grestalt của Kohler (1887-1967), Wertheimer (1880-1943) và Kofka (1886-1947), Phân vai trung phong học (Psychanalyse) của Freud v.v... Và đến các năm 20 vào đầu thế kỷ XX, có tư tưởng học Marxist của Setchenov, K. Kornilov, Vugotski, Rubinstein v.v...(18).

I.2.2 : các vấn đề của tư tưởng học

A- Đối tượng của tư tưởng học

Tâm lý học, như đã trình bày, là khoa học nghiên cứu về các hiện tượng diễn biến của trung ương lý, các qui phương tiện và cấu trúc tâm lý. Những vấn đề nêu trên quả thực rất tinh vi theo những quan niệm không giống nhau; vì đó, có thể phân loại các hiện tượng tư tưởng như sau :

1/ Phân một số loại 1 : những hiện tượng lý trí và tình cảm.

2/ Phân các loại 2 : những hiện tượng của ý thức và vô thức (như mộng du...)

3/ Phân loại 3 : các tiến trình của ý thức. Ở đây, chia làm ba một số loại :

a) Ý thức bao gồm khởi đầu, cốt truyện và dứt (ý thức về một điều gì đó).

b) Ý thức xảy ra trong một thời gian ngắn tốt nhất (như sự bộc phát và mất đi của một ý niệm).

c) Các xu hướng ý thức bình ổn (như tình cảm, năng lực, khí chất...)

4/ Phân các loại 4 :

a) Các nhu yếu và bộ động cơ của trung tâm lý.

b) Các kĩ năng và năng khiếu sở trường của con người.

c) những thuộc tính của tư tưởng con người.

Bên cạnh đó, các hiện tượng tư tưởng trong sự vận hành của tri giác (nhận thức) con người được diễn ra như sau :

a) thừa nhận thức cảm tính : là dìm thức qua các giác quan liêu như : thính giác, thị giác, khứu giác, vị giác, xúc giác, bao gồm hai vượt trình cảm giác và tri giác.

b) nhấn thức lý tính : là thừa nhận thức bằng lý trí tự hai quá trình : hoặc là bốn duy, hoặc là tưởng tượng.

Về các thuật ngữ trên, hoàn toàn có thể tóm tắt ý nghĩa sâu sắc của nó như sau :

1/ CẢM GIÁC : là một quá trình tâm lý bội nghịch ánh cô quạnh từng nằm trong tính của sự vật khi nó tác động ảnh hưởng trực tiếp vào các giác quan tiền (thính, thị, khứu, vị, xúc) của bé người. Cảm xúc là những bước đầu của dìm thức, cùng cũng là nền tảng của sự thừa nhận thức. Không có xúc cảm sẽ trở thành bất giác, vô tri như gỗ đá, quan trọng nhận thức được hiện tượng lạ sự vật chung quanh/bên ngoài thế giới tự nhiên. Mặc dù nhiên, cảm giác thông thường sẽ có ba cường độ.

a) Cường độ nên thiết, buổi tối thiểu của kích yêu thích để gây nên cảm giác. (Tỉ dụ : cường độ quan trọng cho thị giác bao gồm bước sóng ánh nắng là 390 mm, mang đến thính giác là tần số 16 hertz).

b) độ mạnh trung bình là vấn đề kiện rất tốt cho cảm giác. (Tỉ dụ : cách sóng ánh sáng cho thị giác là 550-600 mm, tần số sóng music cho thính giác là 1000 hertz).

c) Cường độ buổi tối đa (nếu vượt là mất cảm giác) cho cảm giác. (Tỉ dụ : cách sóng ánh nắng cho mắt là 780 mm, cùng tần số âm nhạc cho thính giác là 20.000 hertz).

Ngoài đa số cường độ buổi tối thiểu, vừa phải và buổi tối đa, con bạn không thể cảm xúc được ở tại mức độ dưới tối thiểu, hoặc trên tối đa. Đây là giới hạn của các công vậy thí nghiệm đồ gia dụng lý trong tiến trình nghiên cứu và phân tích tâm lý của bé người. Ở điểm này, Phật giáo hoàn toàn có thể đi xa rộng trong việc kiểm thảo chiếc chảy của những hiện tượng trung khu lý.

Đồng thời xúc cảm cũng gồm có qui hiện tượng căn bản như : mê thích ứng, tương tác, nối tiếp, tương phản và bù trừ v.v...

2/ TRI GIÁC : là quy trình tâm lý tổng vừa lòng những cảm hứng riêng lẻ để hình thành cần một tri giác toàn diện về một sự vật, hiện tượng kỳ lạ nào đó.

Câu chuyện "Những đàn ông mù rờ voi" của Đức Phật có thể cho thấy từng chi tiết của tri giác như sau :

a) do tích lũy kinh nghiệm tay nghề và ngôn ngữ, phải tri giác về sự vật sẽ bổ sung cập nhật cho nhau và sản xuất thành một đối tượng toàn diện của tri giác. Tỉ dụ các chàng mù, fan rờ tai voi thì nhận định rằng con voi giống chiếc quạt; rờ chân voi thì cho rằng con voi giống mẫu trụ cột v.v...

b) bởi tựa vào kinh nghiệm cũ buộc phải tri giác về việc vật new sẽ làm cho kinh nghiệm mới. Ví dụ : vì chưng đã biết hình thù của mẫu quạt, nên lúc rờ tai voi, nam giới mù cho rằng con voi giống mẫu quạt v.v...

c) vày đó, nếu như tri giác sai lầm thì dẫn đến tay nghề sai lầm. Kinh nghiệm tay nghề cũ sẽ bổ sung cho tri giác và tạo nên tri giác hoàn thành xong hơn. Với sự phối kết hợp của các quan năng (5 giác quan) là cơ sở kinh nghiệm tay nghề của tri giác.

Từ đây tri giác, cũng giống như cảm giác, có một số qui nguyên tắc cơ bản như : đặc thù phân biệt, lựa chọn đối tượng, tính chất ổn định, tính chất biến động, đặc thù ảo ảnh, tính chất chủ định, với không nhà định v.v...

3/ TƯ DUY : Là hoạt động trí tuệ cao nhất của nhận thức, đứng trên cảm xúc và tri giác, là sự việc tương tác, phản ảnh giữa phiên bản thân với thực trên một cách chủ động bằng các khái niệm, phạm trù. Tư duy chỉ có ở con người.

Các làm việc của tư duy là : phân tích, tổng hợp, đối chiếu, so sánh, biện minh, nhiều loại suy, đồ dùng thị hóa, khối hệ thống hóa v.v... Vày đó, đặc điểm của bốn duy là năng động, sáng sủa tạo, khái quát hóa, phản ảnh gián tiếp trải qua các vệt hiệu, ngôn ngữ, tay nghề v.v... Vì chưng vậy sản phẩm của tứ duy chính là các quan niệm phân biệt, những phán đoán suy lý (hoặc diễn dịch, hoặc qui nạp) gây ra từ sự giao tiếp.

4/ TƯỞ
NG TƯỢNG
: là sự tùy chỉnh thiết lập những hình ảnh tượng mới không có trong thực trên trên cơ sở của những biểu tượng đã có. Tính chất của tưởng tượng là sáng tạo, các loại suy (analogie) hay cao hơn là bỏng sinh (bionique) trải qua sự thêm ghép các khái niệm, biểu tượng, ngôn ngữ... Tưởng tượng diễn theo hai chiều : tiêu cực, là các mộng tưởng hão huyền ...; và tích cực và lành mạnh là các lý tưởng về một mục đích cao rất đẹp thúc giục con người vươn lên sự phạt triển toàn diện các năng lực, đức tính v.v...

Trên đại lý này, loại trôi tan của trung ương lý liên tục phát sinh các hiện tượng : tình cảm, xúc cảm, vui, buồn, khổ đau, niềm hạnh phúc v.v... (19)

B- quan niệm của tư tưởng học

Trong tâm lý học hiện nay đại, các khái niệm thường xuyên được dùng để mô tả và mô tả các hiện nay tượng tâm lý như : ý chí, hành vi ý chí, trí nhớ, sự lãng quên, sự chú ý, nhân cách, tánh hạnh - bao hàm cả năng lực, tính cách, khí chất và khuynh hướng. Ở đây, chúng ta khảo gần kề sơ lược về chân thành và ý nghĩa của các khái niệm bên trên như sau :

1/ Ý chí : là 1 trong phẩm chất đặc điểm trong tư tưởng con người, giúp vượt qua phần đông chướng ngại bằng sự nỗ lực, kiên trì của từ bỏ thân. Ý chí hay là thể hiện hai phương diện của thừa nhận thức, tức là lý trí với tình cảm. Nhấn thức càng sâu sắc, cảm tình càng mạnh dạn thì ý chí càng lên cao. Vì đó, so với con người, ý chí bao gồm những đặc thù nhất định như : tính nhà đích, quyết đoán, độc lập, dũng mãnh, kiên trì, tự nhà và từ kiềm chế.

2/ hành động ý chí : là việc biểu thị, biểu hiện của ý chí của nhân cách nhỏ người bao gồm các đặc thù kỹ xảo với thói quen.

3/ đầu óc : là quá trình lưu trữ và duy trì các tởm nghiệm, kiến thức, ấn tượng,... Của tư tưởng dưới hình thức của đều hạt giống biểu tượng, lốt hiệu... đầu óc được tạo thành nhiều loại, tùy nằm trong vào các giác quan lại như : nghe, nói, đọc, viết. Thông qua các khả năng trên mà trí nhớ tàng trữ các ảnh tượng của ngôn ngữ, hình ảnh, cảm xúc v.v...

4/ Sự quên béng : là các thứ chỉ một lần đi qua tâm thức cùng bị quên đi, vày các nguyên nhân : ko chú ý, không hào hứng (về phía nhà thể) với không được lặp đi lặp lại, không tạo nên được các kích thích, ấn tượng mạnh ... (về phía đối tượng).

5/ Sự chú ý : là triết lý tập trung vào một đối tượng người dùng nào đó của ý thức. Sự để ý có khi với theo cảm xúc và ngược lại là việc đãng trí. Tất cả hai loại đãng trí : - Đãng trí bình thường, tức sự ko chú ý, và đãng trí bác bỏ học, có nghĩa là sự tập chú cao độ sống một đối tượng người sử dụng nào này mà quên hẳn đi các đối tượng người dùng xung quanh.

6/ Nhân cách : là phần đông đặc trưng tâm lý ổn định (thói quen) của cá nhân, cùng hình thành nên một quý hiếm của cá nhân đó trong đối sánh giữa cá thể và làng hội. Nhân bí quyết là đặc tính bạn của bé người.

Theo Schiffman, "nhân cách có thể biểu đạt như là những đặc trưng của tâm lý vừa lý lẽ và làm phản ánh phương pháp mà con người ứng xử với môi trường thiên nhiên xung quanh". (20)

Về kết cấu của nhân giải pháp thường được xem như là phẩm chất và năng lực cộng cùng với đức hạnh cùng tài năng.

7/ xu thế : là đều ý muốn hướng đến một phương châm nào kia của trọng tâm thức bé người. định hướng thường bao hàm các đặc trưng như : nhu cầu, cảm hứng, lý tưởng, quan điểm v.v...

8/ năng lượng : là khả năng khi tiến hành sẽ đưa tới một tác dụng nhất định nào kia của nhỏ người. Năng lực được xem như là một tổng thể bao gồm các đặc thù : tri thức, kỹ xảo, kỹ thuật, thể hiện thái độ tâm lý anh dũng v.v...

9/ Tính biện pháp : là sự biểu hiện của tâm lý qua vẻ ngoài cử chỉ, thái độ, tác phong, kiểu cách ... Mang tính chất chất đậm chất cá tính của mỗi cá nhân.

10/ Khí chất : là sự bộc lộ cường độ và vận tốc của các vận động tâm lý vào thể giải pháp ứng xử của bé người. Khí hóa học thường được tạo thành các loại : rét nảy, hăng hái, bình thản, ưu tứ ...

Trên đây là một số khái niệm không còn xa lạ trong tư tưởng học hiện đại; giờ đồng hồ đây, họ đi vào khảo cứu phương thức của tâm lý học.

C- phương thức tâm lý học

Thông hay ngành tư tưởng học sử dụng các phương thức chuyên môn nhằm đoán định, phân tích, giải kiến các hiện tượng tâm lý một bí quyết trực tiếp hoặc gián tiếp. Ở đây, có thể liệt kê một số phương pháp chuyên môn như sau :

1/ phương thức nội quan tiền (Méthode introspective)

Là phương thức mà tự công ty quan sát những hiện tượng diễn tiến trong tư tưởng của chủ yếu mình. Cách thức này được dùng một cách thông dụng trong tư tưởng học của Ribot, trong phân trọng tâm học của Freud, và tâm lý học thực nghiệm (introspection expérimentale) của Wurzbourg...

2/ cách thức ngoại quan (Méthode objective)

Phương pháp này được dùng để quan sát đối tượng người dùng khác nó; ở đây, công ty quan cạnh bên và đối tượng người tiêu dùng được quan sát trọn vẹn khác nhau. Phương pháp ngoại quan liêu được áp dụng bằng những cách khác nhau như :

- Quan gần cạnh : ghi nhận, điều tra các biểu thị từ bên ngoài.

- phân tích : bao hàm thí nghiệm tự nhiên và thoải mái và thí điểm qua dụng cụ.

- Trắc nghiệm : bao gồm trắc nghiệm tổng vừa lòng (test synthétiques), trắc nghiệm phân tích (test analytiques), trắc nghiệm phẩm chất (test qualitatifs), trắc nghiệm số lượng (test quantitatifs), trắc nghiệm định hướng (test d’aptitudes) v.v...

- phỏng vấn.

- sử dụng bảng thắc mắc v.v...

Phương pháp nước ngoài quan thường xuyên áp dụng cho các ngành tâm lý học như : chổ chính giữa sinh lý học (psycho-physiologie), bức xạ học (réflexologic) của Pavlov cùng Bechterev, tánh hạnh học tập (behaviourism, psychologie du comportement) của Watson, vai trung phong vật lý học tập (psychophysique) của Weber và Fechner, tâm lý động đồ vật (psychologie animale) của Auguste Forel, Piéron, Kohler, Boulan ..., tư tưởng trẻ em (psychologie des enfants) của Watson, Guillaume ..., tâm bệnh tật học (psychologie pathologique) của Freud, Ribot, Jaspers v.v...

3/ Những giới hạn của phương pháp nội quan với ngoại quan

a) Nội quan tiền : Như giải pháp ngôn "dòng ý thức" (stream of consciousness) của W. James, ý thức ko phải là 1 thực thể (entity) hiếm hoi mà là 1 trong những tiến trình trôi rã bất tận. Bởi đó, đông đảo ghi dấn về tư tưởng của con bạn chính nó lúc nào cũng không đúng lệch, khó thiết yếu xác; bởi vì ý thức vào từng chập tứ tưởng luôn luôn cầm cố đổi. Vả lại, nội quan lại là một trái đất khép kín của ý thức khinh suất ; nó chỉ cho phép (chủ thể quan sát) biết được chủ yếu nó, tức trái đất ý thức, tinh thần, tình cảm... Của riêng biệt mình, chứ không cần thể biết được dòng trung ương thức của fan khác, quanh đó những phán đoán với suy luận mang tính chất cách công ước.

b) nước ngoài quan : các giới hạn lớn số 1 của ngoại quan là quan trọng trực tiếp ghi nhận những hiện tượng diễn tiến của tâm lý mà phải trải qua các bội phản ứng sinh lý. Vị vậy, những hiệu quả đem lại từ nước ngoài quan không hẳn lúc nào thì cũng chính xác.

Ngoài những số lượng giới hạn vừa nêu, cách thức nội quan và ngoại quan tiền đã đóng góp một một bí quyết hữu ích thiết thực mang lại tiến trình nghiên cứu tâm lý học từ xưa mang đến nay. (21)

I.2.3 Những triết lý tiêu biểu về tâm lý học hiện nay đại

Như sẽ trình bày, có khá nhiều lý thuyết về tâm lý học hiện đại. Tuy nhiên, ngơi nghỉ đây người sáng tác chỉ đề cập đến một số lý thuyết tiêu biểu contact đến tư tưởng con người và tư tưởng xã hội, nghĩa là những thuyết được triệu tập vào các vấn đề mấu chốt như : trọng tâm thức và bạn dạng ngã (hay nhân tính) trong đối sánh giữa con bạn và làng mạc hội; với đó cũng là điểm trọng trung tâm của ngành tư tưởng giáo dục hiện nay đại.

1- lý thuyết của George Herbert Mead (1863-1931)

George H. Mead là một giáo sư triết học tập về tâm lý xã hội nằm trong Đại học tập Chicago, ông là 1 trong những học mang chuyên bao gồm có tác động rộng lớn; tuy nhiên, chưa lúc nào viết sách tốt báo nhằm biện minh giáo lý của mình. Phần đa lớp tư tưởng học thứ nhất của ông được dạy từ thời điểm năm 1900 tại Đại học tập Chicago. Về sau, vào trong thời hạn 1927-1930, tín đồ ta sẽ viết lại tứ tưởng của Mead và thông dụng rộng rãi. Phần trình bày tiếp sau đây được trích dẫn từ cống phẩm "Mind Self and Society" (21) cùng được cầm tắt trong nội dung quyển "Sociology" (22) của Leonard Broom, và Philip Selznick. (23)

Nội dung định hướng tâm lý của Mead được trình bày qua các điểm trung trung tâm của : trung ương thức, bản ngã, với xã hội.

Chủ thuyết của Mead, tương tự như John Dewey (một triết nhân thực nghiệm), nhận định rằng cơ cấu tư tưởng của nhỏ người là 1 hệ thống bao hàm : trọng tâm thức, bạn dạng ngã và xã hội. Mặc dù nhiên, theo Mead, trung khu thức (mind) và phiên bản ngã (self) vốn là thành phầm của xã hội. Trung khu thức và bản ngã là một hệ thống xã hội, tạo ra từ kinh nghiệm xã hội; và do đó, hoàn toàn có thể xem phiên bản ngã của tâm thức là một đơn vị độc lập, nhưng không thể phát sinh ngoài tay nghề xã hội. (24)

Mead, qua ghi nhấn của L. Broom và p. Selznick, lý luận rằng : "Tư tưởng hay vai trung phong linh và bản ngã, chỉ xuất hiện trong diễn tiến giao du và giao dịch xã hội, chứ không hề thể gồm trước buôn bản hội. Nhưng lại làm nuốm nào giao thiệp và giao dịch xã hội tất cả thể hoạt động trước trọng điểm linh và bản ngã ?". Mead giải thích : "Khả năng giao dịch thanh toán và giao du là khả năng sinh lý của không ít sinh đồ vật thượng đẳng. Thực vậy, giao tế bằng những phương tiện đi lại không dùng ngữ điệu trong những vận động chung là điều kiện có trước ngôn ngữ. Ngôn từ đã góp thêm vào sự thanh toán và giao tế thô sơ, của loại người bằng phương pháp làm đến xã hội hóa có thể thực hiện nay được. Nhờ ngôn ngữ nên người ta hoàn toàn có thể lĩnh hội cụ thể thái độ của rất nhiều kẻ không giống và các đoàn thể họ tham dự vào ... Cuối cùng, trung ương thức và bản ngã phát sinh khi giao thiệp xã hội đi tuy vậy song với ngữ điệu và do ngữ điệu mà được hoàn thành" (25).

Xem thêm: Đặc điểm tâm lý lứa tuổi tiểu học sinh tiểu học, access to this page has been denied

Từ đó, lý thuyết tâm lý của Mead gửi ra quy trình phát sinh và phát triển của bản ngã trường đoản cú thái độ nhại lại đến năng lực tổng quát-liên hệ. Có thể tóm tắt giải thích căn bản của Mead như sau :

a) giao tế tiền ngôn ngữ

Trong những trường hợp, các giống đồ dùng giao cấu với nhau và săn sóc trẻ con làm mang lại phát sinh sự đối sánh giữa nhỏ này và nhỏ kia, đó là việc phát sinh của đời sống gia đình- thô sơ trong số giống đồ gia dụng thấp hơn người.

Đối với nhỏ người, bởi đó, còn nếu như không thể thanh toán giao dịch bằng động tác - (hành động không lời) - thì không thể tiếp xúc bằng ngôn ngữ. Do lẽ các trẻ em nhỏ tuổi tuổi, nó sẽ không hiểu biết nhiều được "giận" tốt "đói" là gì trừ phi nó đọc được động tác giận hờn cùng cho ăn của người chị em v.v... Đây là tiến độ đầu của ý thức về phiên bản ngã hay quy trình tiến độ giao tế tiền ngôn ngữ. (26)

b) Giai đoạn ngôn từ hình chân tình thức và phiên bản ngã

Trong trường thích hợp này, Mead cho rằng, nhờ có ngữ điệu nên bao gồm tư tưởng và nhờ bao gồm tư tưởng bắt buộc mới có sự giao tế; cùng nhờ có ngôn từ nên có thể thay thế bốn tưởng bằng hành vi, thái độ, cử chỉ... Ở đây, sau thời điểm đứa nhỏ bé hiểu được động tác cử chỉ "giận hờn" với học được chữ "giận hờn", người mẹ không đề nghị dùng mang đến cử chỉ nữa nhưng chỉ dùng khẩu ca để thể hiện tư tưởng. Và, vì bà mẹ và con cùng hiểu những khái niệm về động tác cử chỉ và ngôn ngữ, cần đứa nhỏ nhắn có ý niệm về sự việc "giận hờn" ... Bởi vì đó, từ bỏ nó sẽ làm theo những gì phù hợp với ý ước ao của chị em nó (hay ý muốn của rất nhiều người bao quanh nó) ; tức thị nó lấy cách biểu hiện của fan khác hay đông đảo thái độ được qui ước tầm thường của thôn hội làm khuôn chủng loại nương theo. Đây là sự hình thành nhân tính tuyệt ý thức về tự ngã trước tiên của mỗi nhỏ người.

c) bản ngã - làng mạc hội

Như vừa đề cập, sự phạt sinh nhân loại ý niệm của trẻ em là vì chưng sự học tập tập với hấp thụ thái độ, ngôn ngữ, quan lại điểm,... Của kẻ không giống ; và bằng phương pháp đó, buôn bản hội "đi vào cá nhân". Nhưng theo Mead thì chỉ bao gồm con tín đồ mới có tác dụng kiểm thảo với tự kiểm thảo; và sự từ bỏ kiểm thảo kia là kết quả của thôn hội. Vì chưng từ đầu, hình thức hướng dẫn con tín đồ vốn là tác dụng của sự lĩnh hội những thái độ với quan điểm... Từ những người dân khác, tức từ buôn bản hội mà không hẳn là từ bỏ con bạn chính nó. Bởi thế, ý thức về từ bỏ ngã luôn luôn mang ý nghĩa xã hội, với hiện hữu giữa đối sánh của con bạn và xóm hội.

d) bạn dạng ngã và sở hữu tự ngã

Ở điểm này, Mead nới rộng ý niệm về từ bỏ ngã, cho rằng nó không phần nhiều là sản phẩm của xóm hội mà còn tồn tại tính hóa học sáng tạo. Từ bỏ đó, ông chia bạn dạng ngã thành hai các loại : phiên bản ngã và sở hữu tự té (hay chiếc thuộc tính thắt chặt và cố định của bạn dạng ngã). Giả dụ nói theo tự ngữ của Freud thì bản ngã không bị kiểm soát điều hành bởi mua tự ngã, mà trái lại, download tự bửa là một phần của bản ngã. Bởi đó, mua tự ngã có thể gọi là đa số tri kiến, tởm nghiệm, ước mong ... Của phiên bản ngã. Với như thế, nó không hẳn lúc nào cũng trở nên chi phối vì chưng những gì mà nó lĩnh hội, nhưng lại trái lại, nó có thể hành cồn rất sáng sủa tạo, ảnh hưởng đến hay thay đổi mọi cơ cấu của quá trình xã hội.

2- lý thuyết của Sigmund Freud (1856-1939)

Sigmund Freud là một trong bác sĩ về thần gớm và tinh thần người Áo, gây dựng ngành Phân trung khu học (Psychoanalysis). Vì Freud là gốc tín đồ Do Thái, từ thời điểm năm 1938 ông sống lưu lại vong nhằm t?ạn chế độ phát xít Đức, với mất trên Anh vào năm 1939. Khởi đầu từ một phương pháp trị bệnh náo loạn thần kinh đặc trưng (hystérie), Freud đã khuyến nghị phép điều trị phân trung khu học bằng sự thực hiện liên tưởng, mộng để phân tích hồ hết động lực dũng mạnh (choc) gây bệnh. Sau đây phân trung ương học biến hóa chủ nghĩa Freud (Freudianism) và đề xuất hai phiên bản năng gốc là "bản năng tình dục" với "bản năng chết", xem sẽ là nguyên đụng lực đưa ra phối tiến trình lịch sử dân tộc nhân loại. Sau đó, lại liên tục hình thành bắt buộc chủ nghĩa Freud mới (Neo-Freudianism) với những đại biểu đó là E. Fromn, K. Horney v.v...

Lý thuyết của Freud có thể được bắt tắt như sau : Freud mang lại rằng cấu trúc nhân tính hay ngã tính của bé người bao hàm ba phần : a- bản năng (Id), bổ tính (ego) và siêu xẻ (superego), cũng gọi là "ý thức" bố ngôi. (27)

a) bản năng (Id) : bạn dạng năng là nguồn cội nhân tính của con người, ở kia tích lũy các nguồn tích điện và cung ứng năng lực cho các chuyển động tâm lý như mong muốn thức (ego) và hết sức thức (superego). Lúc nguồn năng lượng ngày càng tăng khiến cho bạn dạng năng bùng phát mạnh tạo thành rất nhiều cú sốc (choc) tâm lý khó chịu, căng thẳng, bực tức ... Ngược lại, sự giải trừ những căng thẳng và qui giảm năng lượng trở về trạng thái ổn định định, thư giãn ... Là tuyến đường phấn khích mang đến khoái lạc. Vì chưng đó, phiên bản năng được phân thành hai nhiều loại tác năng chính, chính là : "bản năng tình dục" (libido) cùng "bản năng chết".

- Về bản năng dục tình (libido) : nó là gốc nguồn, năng lượng tình dục, năng lực kích mê thích tình dục, phấn khích tình thương ... Và bỏ ra phối đời sống nội tâm. Ở điểm đó libido được xem như là "nguyên tắc khoái lạc". Nó vừa là việc phát triển dục tình của người an lành và được mở rộng cho đến các vận động khoa học, thẩm mỹ của cá nhân, lại vừa là nền tảng gốc rễ của căn bệnh lý. Về sau, Freud tương tác rộng không chỉ có thế về định nghĩa libido cho toàn bộ xung năng của tình yêu, như tình yêu giữa phụ huynh và con cái...

- Về phiên bản năng chết (pulsion de mort) tuyệt lực chết : nó diễn ra theo chiều hướng ngược lại khi tùy vào tầm khoảng độ tăng speed của tích điện trong phiên bản năng (Id) đi đến đỉnh cao như tức tối, giận dữ... Làm cho tăng tiết áp, chết giả xỉu, tử vong...

Theo thừa nhận xét của C. Jung, libido không hầu như là xung năng (pulsion) của tình dục, hơn nữa là tích điện của tâm lý nói chung. (28)

b) Ý thức tự bổ (ego)

Freud mang lại rằng, ý thức tự ngã luôn luôn luôn bị chi phối bởi bản năng (Id) nhưng mà nội dung thiết yếu của nó là "libido" đọc theo nghĩa rộng lớn - tức là mọi nhu cầu, khát vọng, dục vọng, thèm muốn giao tiếp với nhân loại thực tại khách hàng quan. Ý thức là là bản năng khát khao sống của tự ngã ( chiếc tôi). Mà lại khi ý thức tự bổ bị kiềm chế bởi những khuôn định, qui cầu xã hội (social conventions) nó lại đi vào vô thức (inconscient). Rồi từ bỏ đó, hồ hết xung năng khát vọng bộc phát lên ý thức, biến thành những ưu phiền, lo âu... "Cái tôi" của từng cá thể luôn luôn luôn bị phá vỡ vị sự xích míc của phiên bản năng dục vọng cùng sự kìm nén của ý thức thôn hội.

c) Siêu xẻ (superego)

Siêu ngã cũng khá được gọi là cực kỳ thức, nó thừa lên trên bản năng tình dục (sexuality) với ý thức tự vấp ngã để duy trì mọi giá chỉ trị truyền thống lịch sử và những lý tưởng đạo đức xã hội. Nó, một khía cạnh vừa kềm chế sự tạo động lực thúc đẩy của "khát vọng dục tính" (sexual desize), mặt khác thúc giục ý thức bảo trì các cực hiếm đạo đức cá nhân và làng hội. Do đó, hết sức thức là ý thức vươn cho sự hoàn thành xong của đời sống.

Theo review của L. Broom và phường Seiznick, thì cả nhị triết gia thực nghiệm George H. Mead với Sigmund Freud, những người sáng lập ngành giải phẫu tâm lý này vẫn đóng góp 1 phần lớn vào tiến trình nghiên cứu bạn dạng ngã trong quy trình xã hội hóa. (29) tuy nhiên, như họ thấy, ý kiến của Mead và Freud trọn vẹn khác nhau. Mead thì lấy xã hội làm nền tảng gốc rễ cho sự cải tiến và phát triển của ý thức, trong khi Freud thì mang lại rằng, hầu hết qui cầu xã hội đã kiềm hãm và làm sai lệch ý thức từ ngã. Mead chia ý thức thành hai phạm trù : bạn dạng ngã (ego) và tải tự xẻ (ego - attribute), và nhận định rằng cả nhì đều nương tựa vào buôn bản hội nhưng mà hình thành với phát triển. Ngược lại, Freud phân chia ý thức làm cha phạm trù : bản năng (Id), ý thức (ego) và cực kỳ thức (superego); với ở đó, phiên bản năng (Id) là phần trung tâm của sinh lý thành viên mà làng hội quan trọng nào điều hành được, ego là người trung gian hòa giải các yêu cầu sinh lý cùng những yên cầu của làng mạc hội. Đối với Mead, vấp ngã và download tự ngã có thể dung hóa lẫn nhau, trong khi theo Freud, các phạm trù của ngã luôn tiềm tàng những năng lực xung đột, mâu thuẫn (30)... Hay còn gọi là xung năng (pulsion). (31)

3- định hướng của Carl Gustav Jung (1875-1961)

Carl Gustav Jung là người cùng thời cùng với Freud, một đơn vị phân tâm học tại Zurich. Thời gian đầu, Jung là môn đệ trung thành của chủ thuyết Freud (Freudianism) sau khoản thời gian tiếp xúc cùng với Freud tại Áo, vào thời điểm năm 1907. Nhưng mà sau đó, ông từ chối hoàn toàn chủ thuyết của Freud, cho rằng đó là lý thuyết dục tính đã bị đồng hóa vì chưng dục tính cá nhân của Freud; và vày đó, ông nỗ lực cố gắng xây dựng một lý thuyết mới, hotline là "tâm lý trị liệu".

Theo nhận xét của Calvin S. Hall cùng Gardner Lindzey, trong "Theories of Personality" (32), thì Jung luôn luôn luôn trí tuệ sáng tạo trong phương pháp phân tích tư tưởng của mình. Với ông, chiếc tự vấp ngã (personality) như là 1 tổng thể bao hàm các mặt của đời như : ý thức, vô thức, cảm thức, cá nhân, làng mạc hội, bạn nữ tính, phái mạnh tính, nhân tính, thú tính, tri giác, trực quan v.v..., tất cả tính chất này được xem như thể tác năng của một "trục nhân tính" (axis of the personality). Do đó, theo Jung, trong phái nam có đựng những cô bé tính, trong nữ giới có chứa đầy đủ nam tính. Giống như như thế đối với những thú tính (animal nature) cùng nhân tính (personality) trong thuộc một bé người.

Và cũng trường đoản cú đó, Jung phân tích bệnh tật qua các hội triệu chứng như : dồn nén (repression), mặc cảm (oedipc), giận dữ, tức tối (truculent), trầm khoác (inhibited), qui kỷ (egocentric), nhiều cảm (hyperémotivité) v.v... Hầu như xuất sinh từ ý thức tự ngã, phần lớn ấn tượng, tri giác, ký kết ức, cảm xúc... Vẫn qua cùng bị dồn nén vào vô thức sản xuất thành hồ hết xung năng (pulsion) gây nên trạng thái bất bình, bất an, bực tức, căng thẳng mệt mỏi cho loại chảy của chổ chính giữa lý. (33)

Mặc dù Jung phê bình Freud, như vừa kể ở trên, nhưng bọn họ thấy kim chỉ nan của Jung nhằm mục đích vào các hiện tượng tâm lý nhiều hơn là bản chất của tư tưởng như ở tâm lý học Freud. Tuy nhiên, triết lý của cả Freud cùng Jung phần đa là hầu như dấu ấn xoàn son, đặc sắc trong lịch sử dân tộc tâm lý học hiện tại đại.

4- kim chỉ nan của Erich Fromm (1900-1980)

Erich Fromm, một đơn vị phân trung ương học với xã hội học fan Mỹ gốc Đức, sinh tại Frankfurt. Năm 1922, ông tốt nghiệp ts tại Đại học tập Heidenberg, cho năm 1933, ông sang Mỹ với dạy trên Đại học Chicago, ngành phân chổ chính giữa học.

Quan điểm của Fromm tất cả phần tương tự như với Carl .G. Jung, nhận định rằng con người là một tổng thể bao gồm các đặc trưng của nhân tính (personality) với thú tính (animal nature), với chính điều đó là xích míc nội tại trong sự vận hành tâm lý của bé người. Bởi đó, trong tính cách của hay là thú tính hay những nhân tính, con fan nhất thiết rất cần được có những yêu cầu nhất định. Mặc dù nhiên, tương tự như George H. Mead, Fromm cho rằng sự cách tân và phát triển của nhân tính là tùy thuộc vào những cống hiến của buôn bản hội. Nhưng, với làng mạc hội thì ý thức về sự tự do luôn luôn luôn khiến cho con tín đồ cảm dấn sự bất an trong tâm địa lý. Đây là câu chữ mà Fromm trình diễn trong thành công "Thoát khỏi tự do" (Escape from Freedom) (34), và phương thức trị liệu của Fromm là trung khu hóa nhà nghĩa nhân đạo.

Thực ra, như vừa trình bày, sự nỗ lực của Fromm dù thay nào đi nữa vẫn không xử lý được cái mâu thuẫn nội tại mà lại Fromm đã đề ra. Vị lẽ, cả đặc thù của nhân tính cùng thú tính là khát vọng, và tuyến phố để đi đến sự thỏa mãn mọi mong ước đó là việc rối loạn và xích míc giữa cá thể và xóm hội. Như thế, Fromm trọn vẹn bất lực vào việc đặt ra một con phố khả dĩ mang về hạnh phúc thật sự cho bé người. Vị đó, chủ thuyết của Fromm cũng mau chóng bị rơi vào tình thế tha hóa.

5- triết lý của Abraham Harold Maslow (1908?)

Maslow sinh tại Brooklyn, New
York, bé của một mái ấm gia đình thường dân tín đồ Do Thái. Phệ lên, ông vào Đại học tập Wisconsin, ngành tư tưởng học cùng đậu cn năm 1930, đến năm 1934 ông đậu tiến sĩ. Sau khi tốt nghiệp, ông về bên New
York tiếp tục thao tác và nghiên cứu tại Đại học Columbia. Maslow đã từng làm việc, xúc tiếp với những nhà tư tưởng học khét tiếng như E. L. Thorndike, E. Fromm, A. Adler, M. Wertheimer..., và đề bài mà ông chăm chú độc nhất là về triết lý nhân tính.

Theo dấn xét của L. Broom, và phường Selznick, thì Maslow là 1 trong những trong những định hướng gia nhân bản về nhân tính lừng danh nhất, ông cũng là bạn đầu tiên đưa ra hệ thống các yêu cầu con bạn theo mô hình tháp có 5 bậc :

a) yêu cầu sinh lý cơ phiên bản : ăn, ở, vệ sinh, tình dục...

b) nhu cầu bảo toàn tính mạng.

c) nhu yếu văn hóa buôn bản hội.

d) nhu yếu được kính trọng.

e) nhu cầu tự thể hiện, trường đoản cú khẳng định, nói theo ngôn từ của Mỹ thời nay là nhu yếu "bùng nổ cá nhân". (The personality broke out)

Ngày nay, lý thuyết này được phương Tây khẳng định và bổ sung cập nhật thêm về nội dung. Vày lẽ, khi cuộc sống càng cao, thì yêu cầu càng nhiều. Yêu cầu sinh ra động cơ, và hộp động cơ là ý lực làm vừa lòng nhu cầu. (36)

Maslow đã phân tích và lý giải các nhu cầu, thậm chí là nhu yếu tình dục, như thể những ý lực nhằm mục đích tự khẳng định của nhân tính, ông quan niệm rằng, sự thúc giục của sinh lý tất cả thể chuyển đổi hoặc gửi hướng, cả trong chủng loại thú cũng tương tự loài fan (36).

Ông quan gần kề và cho rằng, hành động nhục dục của loại khỉ tất cả tính bí quyết xã hội rộng là sinh lý. Khỉ dùng hành động hành dục để chứng tỏ trạng thái ngự trị cùng phục tùng (37). Và bởi vì đó, nhu cầu tự khẳng định là ý hướng cải tiến và phát triển của sinh thú cũng như của nhỏ người.

Về động cơ và nhu cầu, theo Schiffman và cùng sự, được tư tưởng như sau : "Động cơ là động lực nội trọng điểm thúc đẩy cá thể hành động. Động lực kia sinh ra vì chưng một trạng thái căng thẳng mệt mỏi không dễ dàng chịu, là công dụng của một nhu cầu chưa được thỏa mãn". (Motivation is the driving force within individuals that impels them to action. This driving force is produced by a state of uncomfortable tension, which exists as the result of an unfilled need). (38)

Từ những chi tiết trên, Maslow kết luận : "Con người là trung trung tâm của mọi vấn đề". Tức là con fan phải tự chọn cho doanh nghiệp một lối sinh sống và đề xuất chịu trách nhiệm hoàn toàn về lối sinh sống của mình. Đây là quan điểm của các nhà triết học hiện tại sinh. Điều này giống như như Jean Paul Sartre đã khẳng định : "Con tín đồ là hiệu quả của mọi hành động mà nó chế tạo ra" (39)

Như thế, đứng ở góc nhìn nào đó, lý thuyết của Maslow cũng có thể có phần tương tự như của Freud, về bản năng "khát vọng sống" của nhân tính. Nó cũng là dòng trục nhân tính trong ý kiến của Carl. G. Jung, và cái tính phối ngẫu (nhân cùng thú tính) của Fromm... Mặc dù nhiên, phương án của Maslow cũng chỉ là phương án "tạm thời" nhằm mục tiêu ôn hòa gần như khát vọng thống thiết của con người mà thôi. Maslow thiết yếu tìm ra được cái nền tảng gốc rễ của nhân tính là gì mà lại chỉ đưa ra các vận động và đòi hỏi của nhân tính trong tư thế của kẻ vừa chủ động lại vừa bị động. Một phương án như thế sẽ không thể góp con fan đạt tới việc hạnh phúc lâu dài hơn và thực thụ.

I.2.4 dấn xét phổ biến về tâm lý học phương Tây

Như vừa trình diễn tóm tắt một số kim chỉ nan gia và kim chỉ nan tâm lý tiêu biểu ở trên, chúng ta có thể rút ra một trong những nhận xét tầm thường về tâm lý học châu mỹ như sau :

1- Các định hướng tâm lý của châu mỹ từ vắt kỷ XVIII, mở đầu bằng tòa tháp "Tâm lý học kinh nghiệm" (Psychological Empiria) với "Tâm lý học tập lý trí" (Psychological Rationalis) của C. Wolff, một bên triết học tập ánh sáng cho tới thời điểm bây giờ đều tập trung vào phân tích và phân tích những hiện tượng tâm lý hơn là bản chất của tâm lý.

2- Đứng trên quan điểm hoặc là cá nhân, hay những xã hội, các nhà tư tưởng học kiến tạo và củng cố lý thuyết của mình; vì chưng đó, trong các kim chỉ nan tâm lý gồm có điểm mâu thuẫn, bất đồng. Một vài thì lấn sân vào chủ nghĩa khoái lạc, một trong những khác thì đi vào duy vai trung phong phi lý tính. Những triết lý đi vào thực nghiệm lại bị số lượng giới hạn bởi hiện tượng kỳ lạ "phòng thí nghiệm"...

3- toàn bộ các kim chỉ nan tâm lý phương Tây đều xoay quanh chủ đề "khát vọng sống", mặc dù nó được diễn đạt dưới những tên gọi khác nhau như : nhu cầu, điều kiện, ở trong tính vốn tất cả v.v..., tất cả đều nói báo cáo nói dục vọng của nhân tính, cái mà các kim chỉ nan gia cho rằng đó là nguồn gốc của khổ đau cùng hạnh phúc, và cũng là cái mà con người phải tuân thủ, phục tùng.

4- Do xác định có một nhân tính trường thọ như một bửa thể (ego) hay như là 1 thực thể (essence giỏi entity) chủ quyền và vĩnh cửu, đề xuất các kim chỉ nan tâm lý hồ hết được tập trung theo chiều hướng vừa điều tiết lại vừa thích ứng hóa với mọi yêu cầu, ước mơ của nhân tính. Sự điều tiết hay thích hợp ứng này được gọi là thỏa mãn. Với theo các tâm lý gia phương Tây, sự thỏa mãn các nhu cầu của đời sống tư tưởng và đồ dùng lý là hạnh phúc. Vì đó, niềm hạnh phúc của nhỏ người luôn luôn mang tính chất cách tạm thời và không chấm dứt thay đổi. Vì chưng lẽ, dục vọng, nhu yếu của con bạn sẽ không bao giờ kết thúc ngay khi con người ấy "nằm xuống" muôn đời. Một ý kiến về hạnh phúc như vậy ắt hẳn là động cơ gây khổ đau, ưu tư và luôn luôn luôn bức bách vào sự quản lý của trọng điểm lý. Đó chỉ là 1 thứ niềm hạnh phúc giả tạo, kiến thiết trên cấu trúc vô thường, biến động của thế giới tâm lý với vật lý. Không nhận chân được xem cách vô thường của dòng tâm lý cũng tương tự thế giới thực tại khách hàng quan, thì đều cơ đồ niềm hạnh phúc hóa ra lỗi ảo, cùng con fan vẫn đắm ngập trong khổ đau với tội lỗi.

5- loại giá trị cơ bản của các kim chỉ nan tâm lý châu âu là ở phần nó phân biệt khát vọng, dục vọng, ham mong mỏi ... Như là sự việc thật về bản chất của nhân tính tốt ý thức từ ngã. Cũng giống như sự nhận thấy cái mâu thuẫn nội tại của nhân tính, một mặt vừa mong ước được yên lặng trong hạnh phúc vĩnh cửu, mặt khác thường luôn luôn bị sôi sục, rực cháy và thiêu đốt vì dục vọng phải chăng hèn, đây chính là sự vượt đà với của ý thức tự ngã.

6- Cái số lượng giới hạn cơ bản của các triết lý tâm lý châu mỹ là các giải pháp của nó luôn luôn mang ý nghĩa cách đối trị, tuyệt nhất thời. Và vày đó, để sở hữu được sự thỏa mãn nhu cầu và hạnh phúc theo ý muốn, con người phải tiếp tục đấu tranh với chính nó cũng như với làng hội theo hai xu hướng vừa giải quyết và xử lý mâu thuẫn nội tại (cá nhân), vừa giải quyết và xử lý mâu thuẫn ngoại tại (mối tương tác giữa cá thể và xã hội).

7- Về sự thật của con bạn và trái đất thực tại khách hàng quan, theo lời Đức Phật dạy, là vô thường, vô bổ (anatta). Như thế, mọi lý thuyết nếu thiệt sự mong muốn muốn mang đến hạnh phúc cho con fan tất yếu đề nghị được soi sáng từ bản chất của thực tại, tức vô thường, vô ngã. Bao lâu con người còn đứng trên quan điểm hữu xẻ (ego) nhằm soi sáng, chiếu rọi thực trên vô ngã, thì đã không bao giờ đạt tới việc cứu cánh hạnh phúc. Đây là nhược điểm then chốt của những triết gia tư tưởng phương Tây. Nghĩa là, mọi tổ chức cơ cấu luận thuyết của họ luôn luôn được xây cất trên căn bản của chiếc "Tôi" (I), "Cái của tôi" (Mine) và mẫu "Tự bổ của tôi" (Myself).

Trên đây, bọn họ vừa khái lược một số triết lý tâm lý của phương Tây, cũng như các điểm mạnh và yếu điểm của nó. Sự khái lược này đang là các đại lý và chi phí đề để đi vào tò mò tâm lý học Phật giáo (Buddhist Psychology).

---o0o---

| Mục lục | coi tiep | ---o0o--- | Thư mục tác giả | ----o0o---- Chân thành cảm ơn Đại Đức trung tâm Thiện vẫn gởi tặng ngay phiên phiên bản điện tử tập sách này. (Trang bên Quảng Đức, 02/2002)

Lịch sử hình thành tâm lý học có từ thời cổ đại, càng ngày càng hoàn thiện tính đến ngày nay, là 1 trong bộ môn học thuật cùng với quy mô nghiên cứu rất sâu rộng về vai trung phong trí và hành vi, những hiện tượng ý thức cùng vô thức, cũng như cảm xúc và tư duy của nhỏ người.

Từ nguyên cùng định nghĩa tư tưởng học

Từ psychology (“tâm lý học”) có nguồn gốc từ chữ Hy Lạp cổ nghĩa là “sự học tập về trung khu hồn” (“study of the psyche or soul”), ghép lại tự chữ psychē (ψυχή) có nghĩa là “tâm hồn”(“breath, spirit, soul”), với hậu tố -logia (λογία) tức là “học” hay “nghiên cứu”(“study of”, “research”). Tự Latin hiện đại psychologia lần thứ nhất được áp dụng bởi nhà thơ Latin cùng nhà nhân đạo học fan Croatia Marko Marulić trong một khái luận giờ đồng hồ Latin tên Psichiologia de ratione animae humanae vào vào cuối thế kỷ XV hoặc thời điểm đầu thế kỷ XVI. Bản thân khái luận này không hề được lưu giữ giữ, nhưng tiêu đề của nó xuất hiện trong danh sách những công trình của Marulić tổng hợp vày Franjo Bozicevic-Natalis trong thắng lợi “Vita Marci Maruli Spalatensis”.

Tham chiếu từ bỏ điển nhanh nhất về tự psychology trong tiếng Anh là do Steven Blankaart vào thời điểm năm 1694 trong từ điển The Physical Dictionary như sau: “Giải phẫu học, phân tích về khung hình và tư tưởng học, phân tích về linh hồn” (“Anatomy, which treats the Body, and Psychology, which treats of the Soul”).

Năm 1890, William James định nghĩa tâm lý học (psychology) là “khoa học về đời sống trọng điểm thần, bao gồm cả những hiện tượng lạ và tâm trạng của nó”. Định nghĩa này được chấp nhận rộng rãi trong vô số nhiều thập niên. Nhưng nó cũng bị phản bác, đáng để ý nhất là từ phần đa nhà hành vi học rất đoan như John B. Watson, vào một tuyên bố của ông vào 1913, định nghĩa bộ môn tâm lý học là một trong bộ môn thu thập các tin tức hữu ích nhằm mục đích mục tiêu kiểm soát hành vi. Kế bên ra, trường đoản cú thời quan niệm của James, thuật ngữ này thường sẽ có ý khái quát tính nghệ thuật trong phân tích khoa học. Trong lúc đó, tâm lý học bình dân thường dùng làm chỉ hiểu biết về tâm lý của đại chúng, tách biệt với hiểu biết của phòng tâm lý học.

*

Lịch sử tư tưởng học thời cổ đại

Thời cổ đại chưa tồn tại tâm lý học nhưng đã có những tư tưởng về tâm lý người. Trong những di chỉ của bạn nguyên thuỷ đã thấy những bởi cứ chứng tỏ quan niệm của hồn, phách sau cái chết của thể xác. Vào các phiên bản văn tự đầu tiên của thời kỳ cổ đại, trong các kinh ở Ấn Độ đã gồm có nhận xét về tính chất của hồn, bởi thế đã có những ý tưởng phát minh tiền khoa học về trung khu lý.

Các nền thanh tao cổ đại như Ai Cập, Hy Lạp, Ấn Độ và cha Tư đều phải có nghiên cứu giúp ở tầm triết học tập về tư tưởng học.

Ở Ai Cập cổ đại, sách Ebers Papyrus đã nhắc tới chứng ít nói và náo loạn tư duy.Các nhà sử học đến rằng các triết gia La Mã, bao gồm Plato, cùng Aristotle (đặc biệt là trong luận thuyết Bàn về vong linh De Anima của ông), số đông đề cập đến phương pháp thức hoạt động vui chơi của trí óc.Từ vắt kỷ IV TCN, thầy thuốc người Hy Lạp cổ truyền Hippocrates đã nhận định rằng rằng bệnh tinh thần có nguyên nhân sinh lý chứ không hẳn tâm linh.Sokrates (469 – 399 TCN) đang tuyên ba một câu nổi tiếng là “hãy từ biết mình”. Đây là một lý thuyết có cực hiếm to béo trong cho tâm lý học: con người rất có thể và rất cần được tự phát âm biết mình, tự nhấn thức, trường đoản cú ý thức về cái ta.Các bên triết học tập như Thales (thế kỷ VII – VI TCN), Anaximenes (thế kỷ VI TCN), Heraclitus (thế kỷ VI – V TCN)… lại nhận định rằng tâm lý, tâm hồn tương tự như vạn vật số đông được kết cấu từ vật chất như: nước, lửa, ko khí, đất.

Ở Trung Quốc, phát âm biết về tâm lý học được phát triển trong các công trình triết học của Lão Tử với Khổng Tử, và về sau từ những học thuyết của Phật giáo. Những kiến thức này cách tân và phát triển từ quan gần kề và nội quan, cũng như các kỹ thuật tư duy sâu. Tứ tưởng tầm thường là cho rằng vũ trụ bao gồm, với là hiệu quả của sự địa chỉ giữa, thế giới vật hóa học và trái đất tinh thần, trong đó nhấn rất mạnh tay vào việc thanh lọc trọng tâm hồn để tăng tốc đức hạnh với năng lực.

Khổng Tử (551 – 479 TCN) kể đến chữ “tâm” của con tín đồ là “nhân, trí, dũng”, trong tương lai học trò của Khổng Tử cải cách và phát triển thành “nhân, lễ, nghĩa, trí, tín”.Tác phẩm cổ truyền Hoàng Đế Nội Kinh xác định não bộ là mối contact giữa trí tuệ với cảm giác, bao hàm những đưa thuyết rằng nhân cách được dựa vào sự thăng bằng âm – dương, cùng từ kia phân tích bệnh tâm thần dựa vào sự mất thăng bằng sinh lý cùng xã hội. 

Tóm lại Lịch sử hình thành tâm lý học thời cổ đại ra mắt xug xung quanh sự đấu tranh mãnh liệt giữa những quan điểm duy vật và duy tâm, giữa quan hệ vật chất và tinh thần, giữa tâm lý và đồ chất.

*

Lịch sử tâm lý học thời trung cổ cho trước cụ kỷ XIX

Trong xuyên suốt thời kỳ trung cổ, tư tưởng học mang tính chất chất thẩm mỹ và làm đẹp – phiên bản thể huyền bí. Sự cải tiến và phát triển các tri thức các tư tưởng tân tiến bị kìm hãm. Nghiên cứu và phân tích về cuộc sống tâm hồn bị quy về Thần Học, cần mọi kết quả nghiên cứu giúp chỉ nhằm mục tiêu xem trung khu hồn fan sẽ phải mang tới xứ sở của việc hưng thịnh như vậy nào.

Đến thế kỷ XVII, thì tâm lý học thời trung cổ mới tất cả tiến triển khi thuyết Nhị Nguyên ra đời. R. Descartes (1596-1650) thay mặt đại diện cho phái Nhị Nguyên luận nhận định rằng vật hóa học và chổ chính giữa hồn là nhị thực thể tuy nhiên song tồn tại. R. Descartes đến rằng khung hình con bạn phản xạ như một cái máy, còn tinh thần, tâm lý của con người thì cần thiết biết được. Tuy nhiên phát kiến của ông về bức xạ là một hiến đâng to khủng cho tư tưởng học kỹ thuật lúc bấy giờ.

Sang nỗ lực kỷ XVIII tư tưởng học bắt đầu có tên gọi. Bên triết học Đức Wolff đã phân chia Nhân Chủng học tập ra thành hai sản phẩm khoa học, một là kỹ thuật về cơ thể, nhì là công nghệ về tâm lý học. Năm 1732, ông xuất bản cuốn “Tâm lý học ghê nghiệm”, tiếp đến hai năm (1734) ông phát hành cuốn “Tâm lý học tập lý trí”. Ráng là tư tưởng học thành lập từ đó.

Đến nửa nuốm kỷ XIX, L.Feuerbach đã tất cả công đưa chủ nghĩa duy đồ dùng lên đỉnh cao thời bấy giờ. Ông là công ty duy đồ gia dụng lỗi lạc trước lúc chủ nghĩa Mác ra đời. Theo ông, tinh thần, tư tưởng không thể bóc tách rời ngoài não người, nó là sản phẩm của máy vật chất trở nên tân tiến tới mức chiều cao là bộ não người. Tâm lý là hình hình ảnh của thế giới khách quan.

*

Lịch sử tâm lý học hiện đại (từ thời điểm giữa thế kỷ XIX đến nay)

Một số người cho rằng tư tưởng học văn minh ra đời vào ráng kỷ 18, khởi nguồn từ tác phẩm “Treatise on Madness” của William Battie xuất bạn dạng năm 1758. Những người khác thì mang lại rằng các thí nghiệm vào giữa thế kỷ 19 được thực hiện trong phòng phân tích của Hermann von Helmholtz mới đó là khởi nguồn của tâm lý học hiện đại.

Bên cạnh đó, vẫn còn những người khác tin rằng tư tưởng học tân tiến bắt nguồn vào năm 1879 khi Wilhelm Wundt – có cách gọi khác là phụ thân đẻ của tâm lý học văn minh – thành lập và hoạt động phòng thí nghiệm tư tưởng học thực nghiệm đầu tiên. Kể từ thời điểm này trở đi, việc nghiên cứu tâm lý học có được sự cách tân và phát triển và giành được những chiến thắng như ta thấy ngày nay.

Dù mang mốc thời hạn nào thì thế kỷ XIX tư tưởng học cũng được xem là một môn khoa học thực nghiệm và được chấp nhận. Trong khi những kỹ thuật liên tục xuất hiện cùng phát triển, các mô hình nghiên cứu vãn và review cũng bắt đầu hình thành trong khoảng thời gian 100 năm này.

Các thành tựu của các ngành khoa học tác động đến sự thành lập và hoạt động của tâm lý học văn minh đó là:

Học thuyết tiến hoá của Charles Darwin
Thuyết tâm sinh lý học tập giác quan của Hermann von Helmholtz (Đức)Tâm vật dụng lý học tập cuả Gustav Fechner (1801 – 1887) với Ernst Heinrich Weber (1795–1878)

Đối với tư tưởng học cụ kỷ XIX phải đặc biệt nhấn to gan lớn mật năm 1879 là năm tại tp Leipzig (Đức), nhà tâm lý học Wilhelm Wundt (1832-1920) đã thành lập và hoạt động phòng thí nghiệm thứ nhất trên nuốm giới. 1 năm sau phòng xem sét này đã đưa thành viện tư tưởng học trước tiên trên cố gắng giới, xuất bản các tạp chí tâm lý học. Từ vương quốc của công ty nghĩa duy trọng tâm coi ý thức chủ quan là đối tượng của tư tưởng học và bé đường nghiên cứu và phân tích tâm lý bằng phương thức tự quan tiền sát, nội quan gửi sang con đường nghiên cứu ý thức một phương pháp khách quan, bằng quan sát, phân tích, đo đạc.

Trong vòng 10 năm của thời điểm đầu thế kỷ XX trên trái đất đã xuất hiện thêm nhiều ngôi trường phái tư tưởng học khách quan đó tâm lý học hành vi, tâm lý học Gestalt, tư tưởng học Phơrơt và Phân vai trung phong học. Hình như còn có các dòng phái khác tất cả vai trò nhất thiết trong lịch sử dân tộc hình thành tâm lý học văn minh như tâm lý học nhân văn, tư tưởng học dìm thức. Sau biện pháp mạng mon Mười Nga 1917, dòng phái tâm lý học vận động do những nhà tư tưởng học Xô Viết sáng lập đã đem về những cách ngoặc lịch sử dân tộc đáng kể trong tâm lý học.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *