Bị Tâm Lý Mất Ngủ Kéo Dài: Nguyên Nhân, Triệu Chứng Và Cách Điều Trị

Mạng xã hội còn có những hội nhóm dành cho người thiếu ngủ, với lượng thành viên lên đến vài chục ngàn người.



Mỹ Trang từng phải tìm đến bác sĩ tâm lý để cải thiện chứng trầm cảm - Ảnh: Y.TRINH

"Sau gần hai tháng mất ngủ, tôi bắt đầu bị tình trạng thức trắng đêm. Nhiều đêm tôi không ngủ được, hay tự nói chuyện một mình, bắt đầu nghĩ nhiều hơn về việc mình từ bỏ tất cả sẽ như thế nào...", Mỹ Trang, cô sinh viên năm cuối một trường đại học tại quận Phú Nhuận, TP.HCM, một người trẻ mất ngủ kể lại khoảng thời gian căng thẳng nhất của cô vừa qua.

Bạn đang xem: Bị tâm lý mất ngủ

Kiên nhẫn trong quá trình dài

Trang cho rằng ban đầu khó ngủ là do hay nghĩ ngợi, nhạy cảm với mọi thứ xung quanh. "Chuyện gì cũng khiến tôi phải suy nghĩ, từ việc học, cuộc sống... Khi chuyển qua giai đoạn thức trắng đêm liên tục, tôi hay rơi vào cảm giác sốt mê man. Dù vậy, tôi không dùng thuốc hoặc bất kỳ phương pháp nào khác", cô bộc bạch.

Ban ngày, cô cũng chỉ ngủ được 1 - 2 tiếng nên dễ nổi quạu. "Mỗi lần như vậy tôi thường có suy nghĩ không cần tới ai nữa, nên ai cũng kêu nhìn tôi thấy sợ. Trên Facebook, mọi thứ tôi vẫn đăng tải bình thường, vì không muốn người khác nhìn thấy những điều tệ đi ở mình", cô nói.

Nhưng khi kể cho gia đình biết tình trạng của mình, ai cũng lo lắng. Thấy người thân khóc, cô quyết định đi khám sức khỏe tổng quát. Cô nhớ lại: "Người ta chuyển tôi qua chuyên khoa tâm thần kinh. Bác sĩ chẩn đoán tôi bị trầm cảm nặng. Tôi gặp bác sĩ tâm lý, bắt đầu uống thuốc an thần để ổn định lại".

Trang uống ba lần thuốc mỗi ngày. Cô thường cảm thấy "muốn ngủ hoài thôi, buồn ngủ mà mình ngủ hồi nào không hay". Tâm trí và cơ thể cô gái trẻ mệt mỏi như "cái xác không hồn", trong khi vẫn cố gắng đi học và sinh hoạt như người khác.

Trong lúc tư vấn, bác sĩ hỏi cô về thời gian sinh hoạt, chế độ ăn uống, suy nghĩ về sự sống... Cô tâm sự: "Lúc trao đổi, tôi khóc nhiều lắm. Bác sĩ hỏi những thứ mà tôi cảm giác được đó là người duy nhất hiểu được tôi, biết được những thứ tôi phải trải qua. Nhưng tôi lại có cảm giác như bản thân bị vạch trần".

Sau một tuần uống thuốc, Trang ngưng và hôm sau ngủ lại được, nhưng đó là tầm 2h - 3h sáng. Những ngày sau cô ngủ sớm hơn được một chút. "Tôi vẫn hay suy nghĩ, nhưng cố để bản thân không tiêu cực quá. Tôi tìm nghe những clip, podcast hướng dẫn phương pháp tự chữa lành, sống tích cực. Lâu lâu tôi có đi đánh bóng bàn", Trang kể về hiện tại.

Đã trải qua cảm giác mất ngủ khổ sở, cô chia sẻ: "Nếu mọi thứ khiến các bạn mệt mỏi áp lực quá, hãy ngừng lại và nghe xem bản thân mình thực sự cần gì, không cần phải ép buộc mình quá đâu. Bởi vì các bạn hiểu rõ chính mình nhất và chỉ có các bạn mới tự cứu được mình mà thôi".

Theo cô cũng như một số bạn trẻ bị mất ngủ, nếu nghiêm trọng, bạn trẻ có thể tìm tới các giải pháp y khoa, và cùng với những phương cách từ chính bản thân, đừng buông xuôi.



Nhiều bạn trẻ hiện nay thích gần gũi với thiên nhiên để cân bằng tâm lý, giải tỏa bớt áp lực cuộc sống - Ảnh: YẾN TRINH

Trị liệu online

Ngại gặp trực tiếp, một số bạn trẻ bị mất ngủ, lo âu đã chọn tham vấn, trị liệu trực tuyến vì sự tiện lợi và riêng tư. Bởi lẽ đó, các mô hình thăm khám tâm lý online ra đời nhiều hơn.

Liên hệ một cơ sở tại quận Thanh Xuân (Hà Nội), nhân viên cho biết mức giá một giờ tham vấn từ 600.000 đồng. Tùy theo nhà tâm lý là chuyên viên hay chuyên gia, tùy số năm kinh nghiệm, phí cao nhất là 1,4 triệu đồng. Nếu khách chọn tham vấn, trị liệu trực tuyến thì giá thấp hơn một chút, hoặc qua email 300.000 đồng/lần phản hồi.

"Trong khoảng 1 - 2 buổi làm việc đầu tiên, sau khi nhà tâm lý hiểu phần nào vấn đề của bạn, bạn có thể trao đổi để được thông báo về dự kiến lộ trình trị liệu. Số lượng và hiệu quả của buổi làm việc phụ thuộc rất nhiều vào nỗ lực cá nhân của bạn và định hướng tiếp cận của nhà tâm lý. Nên bây giờ khó có thể đưa cho bạn thời gian trị liệu trong bao lâu", nhân viên cho biết khi được hỏi về liệu trình.

Trước đó, nhân viên này gợi mở người bị mất ngủ nên cung cấp thông tin cá nhân, vấn đề đang gặp phải và mong đợi ra sao khi làm việc với nhà tâm lý.

Tương tự, một phòng khám tâm lý tại quận 7, TP.HCM với các dịch vụ khám điều trị rối loạn giấc ngủ, trầm cảm... có chi phí 300.000 đồng cho 15 phút khám. Một trung tâm trị liệu khác tại quận Bình Thạnh có mức phí tham vấn tâm lý 500.000 đồng.

"Lộ trình cơ bản khoảng sáu buổi để giải quyết chứng mất ngủ, như tìm hiểu nguyên nhân gốc rễ, cách giải quyết vấn đề, hướng đến suy nghĩ tích cực", nữ nhân viên tên Quỳnh cho biết.

Trên mạng xã hội, các trang của những phòng khám, trung tâm sức khỏe được lập ra khá nhiều, quảng cáo rầm rộ với đủ các loại hình tư vấn. Thậm chí, không ít đơn vị bên thứ ba làm trung gian kết nối bác sĩ và người khám.

Khi người có nhu cầu tư vấn nhấp vào đường dẫn, họ sẽ truy cập tới trang web chẳng khác nào một bệnh viện thu nhỏ. Bệnh nhân có thể chọn bất kỳ khoa nào trong hơn 30 chuyên khoa được liệt kê.

Truy cập một trang web có dịch vụ thăm khám online, địa chỉ tại quận 5, TP.HCM, chúng tôi được hướng dẫn chỉ cần dùng vài đường dẫn đăng ký là có thể gặp bác sĩ.

Sau vài công đoạn, chúng tôi nhận phiếu đặt hẹn. Ba hình thức lựa chọn tư vấn gồm nhắn tin, gọi điện thông thường và gọi video với chi phí 200.000 đồng/ca.

Đúng giờ hẹn online, bác sĩ sẽ hỏi sơ lược tình hình sức khỏe, tình trạng mất ngủ ra sao, từ đó có những bước tư vấn tiếp theo. Khi được hỏi về lộ trình trị liệu, bác sĩ này cho biết "tùy thuộc mức độ từng người, nhưng thông thường sẽ rơi vào khoảng 6 - 10 buổi".

Trong thời gian trị liệu, người bệnh được hứa hẹn sẽ tìm ra nguyên nhân mất ngủ và vấn đề tâm lý tiêu cực, gỡ "nút thắt" để giấc ngủ dần quay lại tự nhiên.

Bác sĩ cam kết người bệnh thực hiện đúng lộ trình sẽ thoát hẳn những vấn đề gặp phải, không cần dùng thuốc.

"Sau khi điều trị với chúng tôi, bạn sẽ đánh thức tiềm năng tự thân để mọi vấn đề được giải quyết triệt để. Giấc ngủ lúc này sẽ được sâu và thư thái hơn", vị bác sĩ này nói.


Những "cộng đồng mất ngủ"

Mạng xã hội còn có những hội nhóm dành cho người thiếu ngủ, với lượng thành viên lên đến vài chục ngàn người. Không khó nhìn thấy các thành viên tuổi mới đôi mươi than vãn, cầu cứu đủ kiểu do chứng mất ngủ.

Tài khoản T.T. đăng bài viết trong nhóm "Hội những người bị mất ngủ" với 36.000 thành viên rằng mới 19 tuổi nhưng "chưa có đêm nào ngủ được hơn bốn tiếng". Việc T. thường xuyên thức giấc lúc 2h sáng và tỉnh bưng tới sáng đã thành thói quen.

Có nhiều lý do được họ đưa ra. Đa số do áp lực cuộc sống, bị overthinking (suy nghĩ quá nhiều) hay có những rối loạn về tâm lý. Nhiều trường hợp khẳng định mình không gặp vấn đề gì, sức khỏe hoàn toàn ổn định nhưng vẫn bị chứng mất ngủ tìm tới.

Xem thêm: Phân Biệt Cảm Xúc Là Gì Trong Tâm Lý Học Cảm Xúc, Khám Phá Vấn Đề Liên Quan Đến Cảm Xúc

Dưới phần bình luận, dễ dàng bắt gặp sự đồng cảm của các thành viên. Song có những trường hợp cảm thấy tiêu cực, vì không nghĩ có người mất ngủ còn nặng hơn mình.

Các cộng đồng này cũng chia sẻ nhiều biện pháp cải thiện độc đáo: nghe âm thanh mô phỏng nhẹ nhàng (ASMR), xem những clip mukbang - vừa ăn vừa ghi hình, uống trà thảo mộc... và cả những loại thuốc như biện pháp chữa cháy cuối cùng.


------------------------------

Ngoài biện pháp y khoa, nhiều người hiện nay còn tham gia các chương trình chữa lành, cải thiện giấc ngủ từ các bài tập và hoạt động thấu hiểu bản thân.

Kỳ tới: 1.001 cách chữa mất ngủ


Những người trẻ sớm mất ngủ - Kỳ 3: Những người trẻ thích làm cú đêm

Không phải lúc nào cũng bị áp lực công việc bắt chạy deadline, cũng không hay tụ tập bạn bè la cà quán xá hay bia bọt...

Những người thường xuyên bị mất ngủ sẽ làm ảnh hưởng tới nhiều rối loạn trong cơ thể, một trong những rối loạn đó là trầm cảm. Ngược lại mất ngủ cũng là triệu chứng thường gặp ở những bệnh nhân bị mắc bệnh trầm cảm.


Trầm cảm lâm hay gọi là rối loạn trầm cảm là một rối loạn tâm trạng phổ biến gây ra những thay đổi trong cảm xúc và suy nghĩ của người bệnh. Tất cả chúng ta đều cảm thấy buồn bã khi một sự việc không theo ý muốn xảy ra, nhưng trầm cảm gây ra những thay đổi tâm trạng dữ dội, kéo dài hơn và các triệu chứng thể chất khiến chúng ta khó ngủ, khó làm việc và hoạt động trong cuộc sống hàng ngày.

Mặc dù mỗi người đều có thể trải qua trầm cảm một cách khác nhau, nhưng các triệu chứng phổ biến có thể bao gồm:

Thường xuyên có cảm giác buồn bã, lo lắng, tuyệt vọng hoặc trống rỗng
Hay cáu gắt
Mất hứng thú với các hoạt động từng mang lại niềm vui trước đấy.Cảm giác thiếu năng lượng
Khó tập trung vào việc làm hoặc khó đưa ra quyết định.Khó đi vào giấc ngủ hoặc ngủ quên.Thay đổi cảm giác thèm ăn, có thể làm tăng sự thèm ăn hay chán ăn hoặc thói quen ăn uống
Trong một số trường hợp nặng, suy nghĩ tự tử hoặc cố gắng tự sát.

Bệnh trầm cảm có thể liên quan tới nhiều yếu tố như tiền sử gia đình, các tác nhân gây căng thẳng hoặc trải nghiệm đau thương, các tình trạng bệnh lý khác hoặc một số loại thuốc nhất định. Các nguy cơ trên làm tăng nguy cơ bùng phát bệnh trầm cảm.


2. Mối liên hệ giữa mất ngủ và trầm cảm


Mối quan hệ giữa giấc ngủ và sức khỏe tâm thần, hay đặc biệt là bệnh trầm cảm được rất nhiều chuyên gia y tế quan tâm. Người ta nhận thấy mối quan hệ qua lại giữa hai yếu tố này là mối quan hệ hai chiều.

Cụ thể, thiếu ngủ không chỉ là hậu quả của bệnh trầm cảm. Bản thân tình trạng mất ngủ hoặc giấc ngủ bị gián đoạn cũng có thể gây ra bệnh trầm cảm hoặc làm trầm trọng thêm các triệu chứng trầm cảm. Một số nghiên cứu tổng hợp đã chỉ ra những người thường xuyên bị mất ngủ và họ không có tiền sử trầm cảm trước đó, thì họ sẽ có nguy cơ bị trầm cảm cao hơn gấp bốn lần so với những người không có tiền sử mất ngủ. Không chỉ như vậy, những người bị trầm cảm nếu mất ngủ có nguy cơ đối mặt với tình trạng trầm cảm nặng hơn.

Việc mất ngủ gây trầm cảm có thể được lý giải bởi một số nguyên nhân như:

Một số người lạm dụng việc sử dụng thuốc điều trị mất ngủ cũng khiến nguy cơ mắc bệnh trầm cảm gia tăng.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp người bệnh vừa thiếu ngủ và vừa mắc bệnh trầm cảm thì cũng không dễ để tìm ra cái nào có trước. Nhưng việc điều trị các vấn đề về giấc ngủ sớm có thể giúp giảm các triệu chứng trầm cảm và ngăn ngừa tình trạng tăng nặng bệnh trầm cảm.


*

Mất ngủ và trầm cảm có mối liên quan với nhau và cần khắc phục

3. Làm sao để điều trị và cải thiện giấc ngủ


Mất ngủ có thể có nhiều mức độ khác nhau, việc điều trị phù thuộc vào mức độ bệnh có thể dùng thuốc, liệu pháp và cần kết hợp thay đổi lối sống.

3.1 Điều trị bằng thuốc

Khi tình trạng mất ngủ không thể cải thiện bằng các biện pháp không dùng thuốc thì bác sĩ có thể cần kê đơn một số loại thuốc giúp an thần.

Thường thuốc giúp an thần gây ngủ được kê đơn trong thời gian ngắn để giúp bạn dễ đi vào giấc ngủ. Chúng có thể bao gồm các loại thuốc như Ambien, Edluar, Intermezzo hoặc Zolpimist (zolpidem)...

Cần lưu ý một số loại thuốc ngủ kê đơn có thể gây nghiện, làm cho bạn phụ thuộc vào thuốc. Bạn cần sử dụng thuốc theo đơn và không tự ý sử dụng khi chưa được sự đồng ý của bác sĩ.

3.2 Liệu pháp hành vi nhận thức

Khi việc mất ngủ của bạn trở nên trầm trọng hơn và đôi khi kết hợp với các rối loạn tâm thần khác như trầm cảm thì bạn cần được tư vấn và điều trị bởi những chuyên gia về tâm thần. Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) cho chứng mất ngủ có thể giúp điều chỉnh lại những phản ứng mất ngủ này theo hướng tích cực hơn và xây dựng niềm tin rằng bạn có thể có một giấc ngủ ngon. Có một số bằng chứng ủng hộ loại liệu pháp này đối với chứng mất ngủ và đây cũng là một phương pháp điều trị chứng trầm cảm đã được chứng minh.

3.3 Thay đổi lối sống

Thay đổi thói quen sinh hoạt là điều rất quan trọng giúp bạn có một giấc ngủ ngon hơn. Một số biện pháp bạn có thể sử dụng bao gồm:

Tạo một lịch trình ngủ: Đặt thời gian cụ thể để đi ngủ và thức dậy để đảm bảo bạn đạt được giấc ngủ ngon từ bảy đến chín giờ mỗi đêm.Tránh caffeine, rượu và các bữa ăn lớn vài giờ trước khi bạn đi ngủ.Làm tối không gian của bạn một giờ trước khi đi ngủ: Các công cụ như rèm che, đèn mờ, phòng ngủ không có thiết bị điện tử có thể giúp không gian tối hơn.Tạo sự thoải mái cho không gian ngủ của bạn . Bật điều hòa không khí để có một phòng ngủ mát mẻ và tự thưởng cho mình những chiếc gối nâng đỡ và ga trải giường sắc nét cũng có thể hỗ trợ giấc ngủ.
*

Mất ngủ gây trầm cảm có thể thay đổi lối sống như ngồi thiền

Mất ngủ và trầm cảm có tác động qua lại với nhau. Người ta nhận thấy việc cải thiện giấc ngủ không chỉ giúp bạn ngăn ngừa nguy cơ bệnh trầm cảm, mà đây cũng là một biện pháp giúp cho những bệnh nhân đang mắc bệnh trầm cảm cải thiện triệu chứng bệnh hơn.

Mất ngủ có thể do nhiều nguyên nhân gây ra, cả về sức khỏe thể chất và tinh thần. Vì thế, bạn cần nắm rõ được các nguyên nhân gây mất ngủ để có liệu pháp và thăm khám khi cần thiết.

Theo dõi website Bệnh viện Đa khoa Quốc tế blogtamly.com để nắm thêm nhiều thông tin sức khỏe, dinh dưỡng, làm đẹp để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và những người thân yêu trong gia đình.


Để đặt lịch khám tại viện, Quý khách vui lòng bấm sốHOTLINEhoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.Tải và đặt lịch khám tự động trên ứng dụng My
blogtamly.com để quản lý, theo dõi lịch và đặt hẹn mọi lúc mọi nơi ngay trên ứng dụng.


Bài viết này được viết cho người đọc tại Sài Gòn, Hà Nội, Hồ Chí Minh, Phú Quốc, Nha Trang, Hạ Long, Hải Phòng, Đà Nẵng.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *