7 trường phái tâm lý học hiện đại, các hướng nghiên cứu của tâm lý học hiện đại

Có nhiều biện pháp tư duy không giống nhau về hành động của nhỏ người. Những nhà tư tưởng học sử dụng nhiều góc độ tiếp cận không giống nhau khi nghiên cứu giải pháp mọi người suy nghĩ, cảm nhận và hành xử.

Bạn đang xem: 7 trường phái tâm lý học hiện đại

Một số bên nghiên cứu tập trung vào một trường phái tư tưởng tư duy cụ thể, chẳng hạn như từ góc độ sinh học, trong những khi những bên nghiên cứu khác có cách tiếp cận đa chiều (eclectic – chiết trung) hơn, kết hợp nhiều quan tiền điểm không giống nhau. Không tồn tại một góc độ làm sao là “tốt hơn”, đơn giản là mỗi góc độ nghiên cứu nhấn mạnh vào những khía cạnh khác nhau của hành vi của bé người.

Các hướng nghiên cứu (perspective) chủ yếu trong tâm lý học hiện đại

Trong những năm đầu phát triển, tư tưởng học chịu sự thống trị của một loạt các trường phái tư tưởng tiếp nối nhau. Nếu từng học tư tưởng học, bạn tất cả lẽ sẽ nhớ về thuyết cấu trúc, thuyết chức năng, phân trung tâm học, tâm lý học hành vi, cùng thuyết nhân văn – đây đều là các trường phái tư duy tâm lý học không giống nhau.

Tâm lý học càng phạt triển, số lượng với sự đa dạng của những chủ đề mà các nhà tâm lý học nghiên cứu lại càng mở rộng. Từ đầu những năm 60, lĩnh vực này đã thực sự nở rộ. Tư tưởng học đã phạt triển với tốc độ rất cấp tốc chóng, cả về chiều rộng và chiều sâu của những chủ đề được nghiên cứu.

Rất ít những nhà tâm lý học xác định quan liêu điểm của họ theo một trường phái duy nhất. Dù vẫn bao gồm một số nhà tư tưởng học hành vi hoặc nhà phân trung tâm học thuần túy, phần lớn những nhà tư tưởng học thời buổi này phân loại nghiên cứu dựa trên lĩnh vực trình độ chuyên môn và hướng nghiên cứu của họ.

*
Minh họa của Verywell mind

Một vấn đề, nhiều bí quyết tiếp cận

Mọi chủ đề trong tư tưởng học đều có thể được để mắt tới theo một số cách. Ví dụ, hãy chăm chú chủ đề khiến hấn (xâm kích – aggression).

Một chuyên viên nghiên cứu từ góc độ sinh học sẽ nghiên cứu về tác động của óc bộ cùng hệ thần khiếp lên hành vi khiến hấn..Một người đứng từ góc độ hành vi sẽ cẩn thận cách các yếu tố môi trường có tác dụng gia tăng hành động khiến hấn như thế nào.Một người áp dụng cách tiếp cận đa văn hóa (cross-cultural) bao gồm thể sẽ xem xét giải pháp mà văn hóa cùng xã hội ảnh hưởng đến hành vi xâm kích hoặc bạo lực.

Dưới đây là bảy hướng nghiên cứu thiết yếu trong tư tưởng học hiện đại.

1. Hướng nghiên cứu tâm động học (Psychodynamic)

Quan điểm chổ chính giữa động học bắt nguồn từ nghiên cứu của Sigmund Freud. Quan lại điểm này về tâm lý học và hành vi bé người nhấn mạnh nhập vai trò của vô thức, trải nghiệm thơ ấu, và những mối quan tiền hệ cá nhân, để giải thích mang đến hành vi của con người, cũng như chữa trị những bệnh chổ chính giữa lý.

Nhờ nghiên cứu cùng sức ảnh hưởng của Freud, phân vai trung phong học đã trở thành một trong những lực bao gồm và sớm nhất trong tâm lý học. Freud cho rằng trung ương trí được tạo bởi 3 thành tố chính: chiếc Nó , cái Tôi, và loại Siêu tôi.

Cái (id – bản năng) là phần của tâm hồn (psyche) bao gồm tất cả những say mê muốn nguyên thủy và vô thức.Cái Tôi (ego – bản ngã) là phần chịu trách nhiệm xử lý những đòi hỏi của cuộc sống thực tế.Cái Siêu tôi (superego – vô cùng bản ngã) là phần xuất hiện cuối thuộc của trọng điểm hồn (psyche), khái quát những lý tưởng, chuẩn mực, với tiêu chuẩn đạo đức đã được nội hóa trong con người.

Mặc mặc dù hướng nghiên cứu chổ chính giữa động học không thể thống trị như trước, nó vẫn là một công cụ tâm lý trị liệu hữu ích.

2. Hướng nghiên cứu hành vi (Behavioral)

Tâm lý học hành vi tập trung vào các hành vi bao gồm được nhờ quan gần cạnh và học hỏi. Hướng nghiên cứu này ra đời trên cơ sở những công trình nghiên cứu của những nhà tâm lý học như Edward Thorndike và John B. Watson. Thuyết hành vi thống trị tâm lý học những năm đầu thế kỷ 20 nhưng bắt đầu mất dần ảnh hưởng trong những năm 1950.

Thuyết hành động khác với các góc nhìn khác bởi vị nó hoàn toàn tập trung vào những hành vi tất cả thể quan cạnh bên được hơn là nhấn mạnh trạng thái nội tâm.

Ngày nay, hướng nghiên cứu hành vi vẫn tập trung vào cách các hành vi được học cùng củng cố. Các nguyên lý hành vi thường được ứng dụng trong lĩnh vực sức khỏe trọng điểm thần, nơi những nhà tư vấn với trị liệu sử dụng những kỹ thuật này để giải thích với điều trị nhiều loại bệnh không giống nhau.

3. Hướng nghiên cứu Nhận thức (Cognitive)

Trong những năm 1960, một hướng mới ra đời được gọi thương hiệu là tư tưởng học nhận thức. Lĩnh vực tư tưởng học này tập trung vào các quá trình tâm thần như trí nhớ, tư duy, giải quyết vấn đề, ngôn ngữ cùng ra quyết định.

Chịu ảnh hưởng của những nhà tâm lý học như Jean Piaget cùng Albert Bandura, hướng nghiên cứu nhận thức đã vạc triển mạnh mẽ vào những thập kỷ gần đây.

Các nhà tư tưởng học nhận thức thường sử dụng quy mô xử lý tin tức (so sánh chổ chính giữa trí con người với thứ tính) nhằm khái niệm hóa quy trình thông tin được thu thập, xử lý, lưu trữ cùng sử dụng.

Xem thêm: Các Chuyên Đề Tư Vấn Tâm Lý Học Đường “Xây Dựng Một Tình Bạn Đẹp, Nói

4. Hướng nghiên cứu Sinh học (Biological)

Việc nghiên cứu sinh lý học đóng vai trò quan tiền trọng trong sự phát triển của tâm lý học như một ngành khoa học riêng rẽ biệt. Ngày nay, hướng này được biết đến với tên gọi là tư tưởng học sinh học (còn gọi là vai trung phong sinh học – biopsychology, hoặc tư tưởng học sinh lý học – physiological psychology). Góc độ này nhấn mạnh vào những cơ sở vật lý cùng sinh học của hành vi.

Các nhà nghiên cứu tâm lý học theo hướng sinh học gồm thể tìm hiểu những vấn đề như ren ảnh hưởng đến hành động ra sao, hoặc các tổn thương ở những vùng cụ thể của não bộ tác động đến tính biện pháp thế nào.

Hệ thần kinh, bộ gen, óc bộ, hệ miễn dịch, với hệ nội tiết chỉ là một vài ba chủ đề nhưng mà những nhà tâm lý học sinh học quan lại tâm. Vào một vài ba thập kỷ trở lại, hướng nghiên cứu này đã tất cả những phân phát triển mạnh mẽ nhờ những tiến bộ trong việc khám phá và kiếm tìm hiểu óc bộ với hệ thần kinh của con người.

Chụp cộng hưởng từ (MRI) cùng chụp cắt lớp phát xạ positron (PET) đã cung cấp cho các nhà nghiên cứu công cụ để quan giáp não bộ ở các điều kiện không giống nhau. Các nhà khoa học hiện đã gồm thể nghiên cứu tác động của những tổn thương não bộ, thuốc, cùng bệnh tật theo những cách cơ mà trước đây ko thể thực hiện.

5. Hướng nghiên cứu Đa văn hóa (Cross-cultural)

Tâm lý học đa văn hóa là một hướng nghiên cứu hơi mới nhưng đã bao gồm sự phát triển mạnh mẽ trong 20 năm trở lại đây. Các nhà tâm lý học và nhà nghiên cứu của hướng này để ý hành vi con người giữa những nền văn hóa không giống nhau.

Thông qua việc cẩn thận những không giống biệt này, bọn họ có thể biết thêm về cách văn hóa tác động lên suy nghĩ và hành vi. Ví dụ, các nhà nghiên cứu đã tra cứu hiểu về sự khác biệt của hành động xã hội trong nền văn hóa có tính cá thể (individualistic) với nền văn hóa bao gồm tính tập thể (collectivistic).

Ở những nền văn hóa tất cả tính cá nhân (như Mỹ), con người gồm xu hướng ít nỗ lực hơn khi là thành viên trong một nhóm – một hiện tượng mang tên là tính lười biếng làng mạc hội (social loafing). Ở những nền văn hóa có tính tập thể (như Trung Quốc), bé người lại thường cố gắng hơn khi là một phần của một nhóm

6. Hướng nghiên cứu Tiến hóa (Evolutionary)

Tâm lý học tiến hóa đặt ra câu hỏi thuyết tiến hóa có vai trò như thế làm sao trong việc giải say đắm các quy trình sinh lý. Những nhà tâm lý học theo hướng này thường áp dụng những nguyên tắc của tiến hóa (như chọn lọc tự nhiên) để lý giải những hiện tượng tư tưởng học.

Góc nghiên cứu này gợi ý rằng các quá trình tâm thần tồn tại do chúng phục vụ một mục đích tiến hóa nào đó – nghĩa là chúng trợ hỗ trợ cho sự sinh tồn cùng sinh sản của nhỏ người.

7. Hướng nghiên cứu Nhân văn (Humanistic)

Vào những năm 50, một trường phái với thương hiệu gọi tâm lý học nhân văn ra đời, chịu ảnh hưởng lớn từ nghiên cứu của những công ty nhân văn nổi tiếng như Carl Rogers với Abraham Maslow.

Hướng nhân văn này nhấn mạnh đóng vai trò của động lực vào suy nghĩ và hành vi. Những khái niệm như hiện thực hóa lý tưởng bản thân (self-actualization) đóng phương châm tối quan tiền trọng. Những nhà tư tưởng học theo hướng này nghiên cứu những điều thúc đẩy nhỏ người phạt triển, cầm đổi, và đạt được tiềm năng cá thể của mình.

Tâm lý học tích cực – Positive Psychology (tập trung vào việc giúp con người sống hạnh phúc hơn, khỏe mạnh hơn) là một trào lưu gần đây trong tư tưởng học gồm bắt nguồn từ hướng nhân văn.

Ghi chú của Verywell

Có rất nhiều biện pháp tư duy về suy nghĩ và hành vi của nhỏ người. Những hướng nghiên cứu khác nhau trong tư tưởng học hiện đại với lại cho các nhà nghiên cứu cùng sinh viên công cụ để tiếp cận các vấn đề với tìm câu trả lời. Bọn chúng cũng giúp các nhà tư tưởng học tìm ra những biện pháp mới để giải thích với dự đoán hành vi bé người. Những phân phát kiến cùng sự hiểu biết sâu sắc hơn thậm chí có thể dẫn đến việc phạt triển những cách tiếp cận mới vào điều trị trung tâm lý.

Quỳnh Anh dịch, Dat
PP hiệu đính.
Bài gốc: Perspectives in Modern Psychology (Verywell mind).

Trường Phái cấu tạo (Structuralism)

Ii
OVYe
OB5WSo3f
Z8gw
IJj06a
O9XQSAlz
FLQy
J-Iz
UB3FNhpnez
SUd
Xu6j
Xvhc
HO0E3HLcg4_7-N4KZtut
Ds--p
LNi
D8f
Uz6Dl
Mqy
Kn_v
Sja
Vv
Z-o
AZk
Rj
CPTj3n0SLP-q9o9L5_JNx

Trường Phái tác dụng (Functionalism)

Gg
MH_F61Zg
A9Hxj
Pj
Uh7OTPggs
V-kw
MOXj
G_Of
VJWo1-h1i
Mr
XC6ock
Q8z
PSUPv
NQCMkq
OBb_Wqb4u7Nz_Dfp
Hhv_G9u
Kbe
Ugv
BWOR3BNWepjx10i
Vpy
Qf5ylfs
X7a
Iy
PQ6Muaf5ct
Nn
YOsd9c
Cp
U style=margin-left:0;margin-top:0 width=602>Chủ nghĩa tính năng hình thành dựa vào các lý thuyết của trường phái kết cấu và chịu tác động mạnh mẽ từ công trình xây dựng của William James - nhận định rằng não bộ hoạt động dựa bên trên các chức năng và sự thích nghi của chính nó. Một số nhà bốn tưởng theo thuyết chức năng bao gồm John Dewey, James Rowland Angell cùng Harvey Carr.Và chũm vì tập trung vào bạn dạng thân các quá trình não xử lý thông tin, trường phái này suy xét vai trò của các quy trình này. Ví dụ, rứa vì nỗ lực hiểu các quá trình cơ bản gây ra trạng thái tinh thần, thì những nhà nghiên cứu sẽ là tra cứu hiểu tác dụng mà các trạng thái kia phục vụ. Điều này đã cho phép các nhà tâm lý học nắm rõ hơn về kiểu cách tâm trí chất nhận được con người phản ứng với thích nghi với môi trường thiên nhiên xung quanh.Trường phái chức năng quan tâm đến mục đích của lưu ý đến và hành vi, trong khi chủ nghĩa cấu trúc suy xét các yếu hèn tố tạo nên ý thức. 

Trường Phái Gestalt

HYSSAi4RSv6r
Cq
I9pp
N77Ou
At1m
W8LO5k
RHn0WNEv7PCB5Wj
Yrb
RZf
Nl
Yk7ILEfb4M26emoi
SWGQAUp
Aw0Dq
F_Syyeaez
Qv
Edg3O8Uf
JBe
Hon
A7R8H2ff5psocavt
HY2BQZLWjqk
Asol
Y3Iyp
ZE style=margin-left:0;margin-top:0 width=602>Tâm lý học Gestalt là một trong trường phái tâm lý học dựa trên phát minh rằng con tín đồ trải nghiệm hầu như thứ theo một phương pháp thống nhất. Bí quyết tiếp cận này ban đầu ở Đức và Áo vào vào cuối thế kỷ 19 nhằm làm phù hợp hoá phương pháp tiếp cận của nhà nghĩa cấu trúc. Một trong những nhà bốn tưởng gắn liền với trường phái tư tưởng Gestalt bao hàm Max Wertheimer, Wolfgang Köhler, với Kurt Koffka.Thay vị chia bé dại suy nghĩ cùng hành vi thành gần như yếu tố bé dại nhất của chúng, phe cánh này tin rằng bạn phải nhìn vào toàn bộ trải nghiệm.Một số ví dụ như về phe phái Gestalt sẽ giải thichs cho các hiện tượng quang đãng học, chẳng hạn như ảo ảnh. Wertheimer đã miêu tả hiện tượng bằng cách quan tiếp giáp cách các ánh đèn con đường ray xen kẽ tạo ra ảo giác gửi động. Hiện tượng kỳ lạ này cho biết rằng có liên tục các hình ảnh được thấy được theo chuỗi nhanh được xem là chuyển động.

Trường Phái hành vi (Behaviorism)

HWr-s
WRd
FFIoco
AEFhu
Rm_Cikgkv
OQULzii
Irlo
Kkv
Yy8w0s
Ec
YUFv
A585_Wp
YLLf1WGt
Ypk
She
QBq
Sr7Luy1VM4x
O_Jrjze0Bv
C7n7p
BBH9Qnsf
Jht9Cha
D26my6zxxr
PBo521QG8Lam
Ql
Ms style=margin-left:0;margin-top:0 width=602>Chủ nghĩa hành vi đã trở thành một phe phái tư tưởng ách thống trị trong suốt trong những năm 1950, chịu tác động mạnh mẽ bởi công trình của các nhà tư tưởng như John B. Watson, Ivan Pavlov với B. F. Skinner.Chủ nghĩa hành vi cho rằng toàn bộ các hành vi có thể được lý giải bởi các tại sao môi trường hơn là bởi các yếu tố bên trong con người, và vì vậy, trường phái này triệu tập vào hành vi có thể quan liền kề được.Điều kiện hoá cổ điển: Đây là 1 trong những kiểu học tập có điều kiện gắn với những kích thích có tính lặp lại. Ví như rung chuông báo hiệu giờ ăn. Sau thời điểm liên kết được hình thành, kích ưng ý rung chuông có thể tự nhiên gợi ra cảm giác chuẩn bị cho giờ ăn uống kể cả khi không tới đúng thời điểm đó. Điều kiện hoá từ kết quả: Là các loại học tập có liên quan đến việc thực hiện phần thưởng cùng hình phát để tạo thành mối tương tác giữa hành vi với hậu quả của hành vi đó.Trường phái tâm lý học hành vi ảnh hưởng đáng kể đến quá trình tư tưởng học. Nhiều ý tưởng và kỹ thuật mở ra từ phe cánh tư tưởng này vẫn được thực hiện rộng rãi cho đến ngày nay. 

Trường Phái Phân trung khu (Psychoanalysis)

Ymgz-V05KWy
Ltq
PVAj9Ziq8_6tks
Jvh
Vy_hi
Qd8Rh
Ym5BPq325hqh
NXGPm
HUf0vw42bk
Dbic
EWz7rw_P9OLf
Afbf
Ocdm
Mn
LXcjsa
D9k1js-p
P04s01MYMus
RPW6U9-c5Qnt-Kg
MKzq
SAGLu
Ftk style=margin-left:0;margin-top:0 width=602>Phân trọng điểm học là một trong những trường phái vị Sigmund Freud sáng sủa lập, nhận mạnh tác động của vô thức đối với hành vi. Các nhà tư tưởng phân trung khu học béo khác bao gồm Anna Freud cùng Otto Rank và những người theo phe phái tân tự do thoải mái như Erik Erikson, Alfred Adler cùng Karen Horney.Theo đó, Freud tin rằng trọng điểm trí con người được cấu tạo bởi bố yếu tố: mẫu ấy, chiếc tôi và rất tôi.Cái ấy (id) bao gồm các thúc giục ban đầu.Cái tôi (ego) là các phần của nhân cách phụ trách ứng phó với thực tế.Cái siêu tôi (superego) là một phần của nhân biện pháp chứa đựng tất cả những ưng ý và quý hiếm mà chúng ta kế thừa từ phụ huynh và tự văn hoá.Freud tin tưởng rằng sự thúc đẩy của ba yếu tố này là nguyên nhân dẫn đến tất cả các hành vi phức tạp của bé người.Các lý thuyết đặc biệt quan trọng khác trong phe cánh phân vai trung phong học bao gồm nhận định về ý thức với vô thức, biện pháp tiếp cận tâm lý học của Freud đối với sự cải tiến và phát triển nhân cách, và có mang về bản năng sống và chết.Công trình của Freud cũng đóng một vai trò đặc biệt trong sự phát triển của liệu pháp chat chit như một phương thức tiếp cận nhằm điều trị căn bệnh tâm thần. Nhiều cách tiếp cận điều trị theo trường phái Freud truyền thống không còn được ưa chuộng, nhưng liệu pháp phân chổ chính giữa học tiến bộ vẫn liên tiếp đóng một vai trò đặc biệt quan trọng trong tâm lý học ngày nay.Tìm đọc sự biệt lập giữa phân trung ương học (psychoanalysis) và tâm lý trị liệu (psychotherapy) trên đây.

Trường Phái nhân văn (Humanism)

IHTmn
Dli
Jg
Ju
EIt
ZAaos
S7HLs
TTa
AUONjw
IBUi
ON4Xnn-PTq
Nd
Xj
FSHSwp
Si5x6ir-Xsnd
Asl
Iga
Cvb
Gxl
ZOTuv-d
E4JXqr1MSr8Inv2n
Qn
RWdty
Ne
F_E4qx
Ulzd
YYDYrv85Xdma
Fh
F6Vu6Qq
Hg
EI style=margin-left:0;margin-top:0 width=602>Tâm lý học nhân văn trở nên tân tiến như một phản nghịch ứng cùng với phân trung khu học và chủ nghĩa hành vi. Sự phát triển của phe cánh tư tưởng này trong tâm lý học bị ảnh hưởng nặng nại bởi các bước của các nhà tứ tưởng nhân bản như Abraham Maslow, Carl Rogers với Clark Moustakas.Trong khi những trường phái tư tưởng ban đầu chủ yếu tập trung vào hành vi bất thường của con người, tâm lý học nhân văn biệt lập đáng kể tại vị trí nhấn mạnh vào việc giúp bé người đã đạt được và phân phát huy không còn tiềm năng của họ.Các chủ thể trong tư tưởng học nhân văn: Trở thành một tín đồ có đầy đủ chức năng: Một người có liên kết vững chắc và kiên cố với lòng tin vào năng lực bản thân và những ước ao ước của chính họ.Ý chí tự do thoải mái cá nhân: năng lượng mà cá thể có để mang ra lựa chọn, các hướng hành động và cách kiểm soát cuộc sống của bao gồm họ
Cấp bậc nhu cầu: lý thuyết tháp yêu cầu của Maslow cho rằng mọi tín đồ được thúc đẩy bởi một loạt những nhu cầu, từ bỏ cơ bản nhất là sinh lý cho đến các nhu yếu ngày càng phức tạp khác.Trải nghiệm đỉnh cao: đầy đủ khoảnh tự khắc của niềm vui thuần khiết, khôn cùng việt, đóng một phần quan trọng trong bài toán vươn tới việc tự hiện nay hóa. Tự hiện tại hóa: Trạng thái phát huy không còn tiềm năng của họ.Tâm lý học tập nhân văn vẫn tồn tại khá phổ biến thời nay và đã ảnh hưởng đáng kể tới các lĩnh vực tâm lý khác bao hàm cả tâm lý học tích cực.

Trường Phái nhấn Thức

Qmk
H5In
R9Izkzms
Oc3t
MUe
Ohy
Zi
LBl
U8Pr3t4Oid9Hg5Q--U_5AIBV9fwvrlr
VN_0u
Vjma
B4j1Bn
DIgvd
Xmso
Kb
Vep
Zm
Xv
A_4p
IAml
DOCmq
OAGO7Wwt
Zd
JJLg
K9wcy
Kz
Hi
Zv4pi8Yr
NBke
KE40Hx
U style=margin-left:0;margin-top:0 width=602>Đây là ngôi trường phái tư tưởng học nghiên cứu và phân tích các quy trình não bộ xử lý những thông tin bao gồm cách con fan suy nghĩ, dìm thức, ghi nhớ với học hỏi. Là 1 phần của nghành khoa học nhận thức, một nhánh của tư tưởng học và có tương quan đến các ngành khác ví như khoa học tập thần kinh, triết học tập và ngôn từ học.Ví dụ về các lý thuyết phát triển của phe phái này như:Các giai đoạn phát triển nhận thức: Một định hướng do Jean Piaget đề xuất, cho rằng trẻ em bắt buộc trải qua 1 loạt các giai đoạn phát triển trí tuệ với sự tiến bộ.Lý thuyết văn hóa xã hội: lý thuyết này, được gửi ra do Lev Vygotsky, lưu ý sự tương tác của các yếu tố văn hóa và xóm hội đã đóng góp phần vào sự cách tân và phát triển nhận thức như thế nào.Lý thuyết xử lý thông tin: triết lý này cho rằng tâm trí vận động giống như một máy vi tính để giải pháp xử lý và phân tích và lý giải thông tin về chũm giới.Liệu pháp thừa nhận thức - hành vi (CBT) cũng bị tác động mạnh mẽ bởi vì trường phái tư tưởng này. CBT là 1 cách tiếp cận điều trị tập trung vào cách các khuôn mẫu cân nhắc tiêu rất tự động tác động đến hành vi và các vấn đề trung ương lý.

Lời Kết

Trụ sở Hà Nội: Số 54 Trần Quốc Vượng, p Dịch Vọng Hậu, Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội
Trụ sở TP.HCM: Landmark 81, vinhomes Central Park, 720A Điện Biên Phủ, P.22, Q. Bình Thạnh, Tp. Hồ Chí Minh

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *